Emine TEMEL ALEMDAR Doç. Dr., İstanbul Üniversitesi https://x.com/Emine_T_Alemdar Eski Türkçeden Türkiye Türkçesine Bağımlı Sıralı Cümlelerin Kapsam ve Sınırlılıkları The Scope and Limitations of Dependent Coordinate Sentences from Old Turkish to Modern Turkish https://doi.org/10.32925/tday.2024.141 Bu makale geleneksel dil bilgisi çalışmalarında “yüklemi ortak bağımlı sıralı cümle” olarak nitelendirilen yapıların bağımlı sıralı cümle kategorisinde değerlendirilmesi sorununu ele almaktadır. Çalışma ile bağımlı sıralı cümlelerin kapsam ve sınırlılıklarının belirlenmesi ve Türk dilinin söz dizimi araştırmalarına katkıda bulunulması amaçlanmaktadır. Bulgular, tek bir yüklem ile kurulmuş bağımlı sıralı cümleden bahsedilebilmesi için aynı yüklemin tüm sıralı cümlelerde açıkça kullanılması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Duygu Özge GÜRKAN Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Kod Kopyalama Modeli Temelinde Gagavuzcada Belirtme-Yönelme Alternasyonu Accusative-Dative Alternation in Gagauz Based on the Code-Copying Model https://doi.org/10.32925/tday.2024.140
Bu makale, Gagavuzcada belirtme ve yönelme durumları arasında görülen istem değişiminin neden ve nasıl ortaya çıktığı sorununu ele almaktadır. Çalışma, Gagavuzcada belirtme-yönelme alternasyonunu dil ilişkileri bağlamında inceleyerek bu farklılaşmaların kod kopyalama modeli çerçevesinde nasıl açıklanabileceğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bulgular, Gagavuzcada belirtme ve yönelme durumları arasındaki istem değişiminin Slav dillerinin etkisiyle gelişmiş seçilmiş bir kopyalama örüntüsü olduğunu göstermektedir.
Fatih KURTULMUŞ Dr., Ardahan Üniversitesi Tanzimat Dönemi’nde Türkçeye Giren Batı Dilleri Kaynaklı Kelimelere Önerilen Karşılıklar Hakkında Değerlendirme An Evaluation of the Proposed Equivalents for the Western Origin Words Entering Turkish During the Tanzimat Period https://doi.org/10.32925/tday.2025.139 Bu makale Tanzimat'tan bugüne dilimize yerleşmiş Batı kökenli kelimelere önerilen Türkçe karşılıkların durumunu ele almaktadır. Çalışma bu dönemde Türkçeye girmiş Batı kökenli kelimelere önerilen karşılıkların toplum tarafından benimsenip benimsenmediğini derlem dil bilimi yöntemleri ile incelemeyi amaçlamaktadır. Bulgular yaygınlığı olan bir kelimeye önerilen Türkçe karşılığın büyük oranda dilde yer edinemediğini ortaya koymaktadır.
Sedat BALYEMEZ Prof. Dr., Bartın Üniversitesi Türk Dil Devrimi Sürecinde Türetilen “Önem” Sözcüğü, Bir Uydurma Sözcük müdür? Is the Word Önem ‘Importance’ Derived During the Turkish Language Reform a Coined Word? https://doi.org/10.32925/tday.2025.137
Doç. Dr. Serdar KARAOĞLU, Afyon Kocatepe Üniversitesi Doç. Dr. Bekir SARIKAYA, Afyon Kocatepe Üniversitesi Metin İçi Sözlük Bağlamında Nehcü’l-Ferâdîs Nehcü’l-Ferâdîs in the Context of the In-Text Dictionary https://doi.org/10.32925/tday.2025.138 Bu makale, kırk hadis türünde Türkçe ilk eser olan Nehcü’l-Ferâdîs’te İslami terminolojinin anlaşılırlığı bakımından metin içi sözlük yönteminden faydalanılıp faydalanılmadığı sorununu ele almaktadır. Çalışma sözlük bilimi alanına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bulgular, Nehcü’l-Ferâdîs’te sözlük birimi mahiyetindeki sözcüklerin tanımlanmasında tam tümce tanımı ve eş anlamla /eş değerle tanımlama yöntemlerinin kullanıldığını ve Nehcü’l-Ferâdîs’in metin içi sözlük özellikleri taşıdığını ortaya koymaktadır.
Sıla GEN KAYA Dr. Öğr. Üyesi, İstanbul Aydın Üniversitesi Türkçe Sözlük’te tut- Fiiliyle Kurulan Anlamca Kaynaşmış ve Deyimleşmiş Birleşik Fiillerin Söz Dizimsel İstemi Syntactic Valency of Semantically Fused and Idiomatised Compound Verbs Formed with the Verb tut- in Türkçe Sözlük https://doi.org/10.32925/tday.2025.136 Bu çalışma, tut- fiili ile oluşturulan anlamca kaynaşmış ve deyimleşmiş birleşik fiillerin söz dizimsel istem yapısını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Fiilinin istemleriyle birlikte kalıplaşmasından oluşan ve mecaz yönü ağır basan anlamca kaynaşmış ve deyimleşmiş birleşik fiillerin kendi içerisinde nasıl bir istem çerçevesine sahip olduğu ele alınmıştır. Türkçe Sözlük’te bu fiil ile kurulmuş 236 anlamca kaynaşmış ve deyimleşmiş birleşik fiilden 205’inin tek, 31’inin iki dâhilî istemi bulunduğu tespit edilmiş ve kendisine özgü bir istem yapısı oluşturan bu birleşik türünün fiil unsurunun tamlayıcıları ile özel bir anlamsal ve söz dizimsel ilişki kurduğu görülmüştür. #Belleten #TürkDiliAraştırmaları #TürkDili #TDK #Scopus #TRDizin
Ayten BÜLBÜL Öğr. Gör. Dr., Necmettin Erbakan Üniversitesi Türk Kültüründe Kara Renk Sözcüğünün Tutumsal Anlam Değeri The Attitudinal Significance of the Colour Term Kara in Turkish Culture https://doi.org/10.32925/tday.2025.135 Bu makale kara renk sözcüğünün kültürel kavramlaştırmadaki yeri ve önemini değer biçme kuramı çerçevesinde ele almaktadır. Çalışma kara renk sözcüğünün yer aldığı atasözü ve deyimlerde tutumsal değer türlerini saptamayı amaçlamaktadır. Bulgular kara renk sözcüğünün birlikte bulunduğu atasözü ve deyimlerde değerlendirici dil ve kültürel etki özelliklerini ortaya koymaktadır. #Belleten #TürkDiliAraştırmaları #TürkDili #TDK #Scopus #TRDizin
Melike ÜZÜM Doç. Dr., Hacettepe Üniversitesi Çankırı Ağızlarında Emir Bildirimlerinin Görünümü: -(y)Ale ve -sAŋA The Appearance of Imperatives in Çankırı Dialects: -(y)Ale and -sAŋA https://doi.org/10.32925/tday.2025.134
Bu makale, Çankırı ağızlarından derlenen veriden hareketle -(y)Ale ve -sAŋA biçim birimlerinin dil bilgiselleşme süreçlerini, işlevsel ve anlamsal özelliklerini karşılaştırmalı olarak incelemekte ve emir bildiriminde kullanılan bu iki işaretleyicinin konuşucu açısından farklı yaptırım gücü ve zamansal içerik kodladığını ortaya koymaktadır. #Belleten #TürkDiliAraştırmaları #TürkDili #TDK #Scopus #TRDizin