“Ara Tatil Uygulamasının Değerlendirilmesi: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Veli ve Öğrenci Araştırması” başlıklı saha araştırmamız yalnızca mevcut durumu tespit eden bir rapor değil aynı zamanda eğitim takviminin daha verimli ve dengeli biçimde yapılandırılmasına katkı sağlayacak politika önerileri içeren bir rehber niteliği taşımaktadır. Araştırma sonuçlarımızdan elde edilen verilere göre, Türkiye’deki ara tatil uygulamasının tamamen kaldırılması yerine verimliliğini artırmak ve paydaşların beklentilerini karşılamak adına şu öneriler geliştirilmiştir:
• Ara tatil uygulamasının devamlılığı sağlanmalıdır.
• Ödev ve proje yükü dengelenmelidir.
• Çalışan veliler için destek mekanizmaları güçlendirilmelidir. • Kamuoyundaki yanlış algılar ve mevcut kaygılar giderilmelidir.
• Bölgesel ve okul bazlı esneklikler ile dini bayram tatillerinin değerlendirilmesi yapılmalıdır.
• Mesleki gelişim faaliyetleri revize edilmelidir. Çalışmamızın ara tatil uygulamasına ilişkin tartışmalara sağlıklı bir zemin kazandırmasını ve eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sunmasını temenni ederiz.
🔴 Ara Tatil Uygulamasını 120 Bin’e Yakın Kişiye Sorduk
— Ali YALÇIN (@_aliyalcin_) March 10, 2026
81 ilde toplam 119 bin 709 paydaşın [öğretmen, yönetici, öğrenci ve veli] katılımıyla gerçekleştirilen en kapsamlı saha araştırmasıdır. Araştırmaya 55 bin 126 öğretmen, 7 bin 792 yönetici, 20 bin 675 öğrenci ve 36 bin 116… pic.twitter.com/5Y0uTmFtEl
Ara Tatil Uygulamasını 120 Bin’e Yakın Kişiye Sorduk 81 ilde toplam 119 bin 709 paydaşın [öğretmen, yönetici, öğrenci ve veli] katılımıyla gerçekleştirilen en kapsamlı saha araştırmasıdır.
Araştırmaya 55 bin 126 öğretmen, 7 bin 792 yönetici, 20 bin 675 öğrenci ve 36 bin 116 veli katılmıştır.
Ara Tatil Uygulamasının Değerlendirilmesi: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Veli ve Öğrenci Araştırması” başlıklı saha araştırmamız yalnızca mevcut durumu tespit eden bir rapor değil aynı zamanda eğitim takviminin daha verimli ve dengeli biçimde yapılandırılmasına katkı sağlayacak politika önerileri içeren bir rehber niteliği taşımaktadır.
■ Araştırma sonuçları, ara tatil uygulamasının tüm paydaş grupları tarafından yüksek düzeyde sahiplenildiğini göstermektedir.
■ Olası bir kaldırma kararına yönelik katılmama oranı öğretmenlerde %88,2, okul yöneticilerinde %72,1 ve velilerde %70,5 olarak kaydedilmiştir.
■ Özellikle öğrencilerin (lise %85,7; ortaokul %78,4) uygulamayı devam ettirme yönündeki iradesi dikkat çekicidir. Araştırma sonuçlarımızdan elde edilen verilere göre, Türkiye’deki ara tatil uygulamasının tamamen kaldırılması yerine verimliliğini artırmak ve paydaşların beklentilerini karşılamak adına şu öneriler geliştirilmiştir:
• Ara tatil uygulamasının devamlılığı sağlanmalıdır.
• Ödev ve proje yükü dengelenmelidir.
• Çalışan veliler için destek mekanizmaları güçlendirilmelidir.
• Kamuoyundaki yanlış algılar ve mevcut kaygılar giderilmelidir.
• Bölgesel ve okul bazlı esneklikler ile dini bayram tatillerinin değerlendirilmesi yapılmalıdır.
• Mesleki gelişim faaliyetleri revize edilmelidir.
Çalışmamızın ara tatil uygulamasına ilişkin tartışmalara sağlıklı bir zemin kazandırmasını ve eğitim politikalarının geliştirilmesine katkı sunmasını temenni ederiz.
“ARA TATİL UYGULAMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ: OKUL YÖNETİCİSİ, ÖĞRETMEN VE VELİ” SAHA ARAŞTIRMAMIZ
Kamuoyundaki yaygın kaygıların aksine, öğretmenlerin yüzde 86,9’u ara tatillerin öğrenme kaybına yol açtığı tezine katılmamaktadır.
Benzer şekilde, öğretmenlerin yüzde 82,7’si ve öğrencilerin yaklaşık yüzde 80’i (lisede yüzde 80,6, ortaokulda yüzde 78,1) tatil sonrası derslere uyum sağlama konusunda herhangi bir kronik güçlük yaşanmadığını belirtmiştir. Bulgular, ara tatillerin öğrenme kaybına yol açmadığını ortaya koymaktadır.
YKS’ye hazırlanan 12. sınıf öğrencilerinin yüzde 90,6’sı ve LGS sınavına hazırlanan 8. sınıf öğrencilerinin yüzde 86,6’sı, ara tatilin ders çalışma düzenlerini bozmadığını ifade etmiştir. Benzer şekilde öğretmenlerin yüzde 86,4’ü de bu grupların akademik temposunun olumsuz etkilenmediğini belirtmektedir.
Ara tatillerin, öğrencilerin biriken akademik yorgunluğunu giderme ve motivasyon yenileme noktasında işlevsel bir araç olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin yüzde 87,3’ü bu dönemlerin bilişsel ve duygusal tazelenme sağladığını teyit etmektedir.
Çalışan ebeveynlerin çocuk bakımı noktasında ciddi bir mağduriyet yaşadığına dair hipotez, saha verileriyle doğrulanmamıştır. Her iki ebeveyni çalışan ailelerin yüzde 76,2’si uygulamanın kaldırılmasına karşı çıkmaktadır. Velilerin büyük bir kısmı, ara tatilin izin almalarını zorunlu kılmadığını veya iş yerinde sorun oluşturmadığını belirtmiştir.
Bu oran lise velilerinde yüzde 80,3, okul öncesi velilerinde yüzde 69,6’dır. Velilerin yaklaşık yüzde 50’si, tatil dönemlerinde verilen yoğun ödev ve projelerin, uygulamanın dinlenme ve tazelenme amacını gölgelediğini belirtmektedir. Ortalama her üç veliden ikisi ara tatillerin çocuğunun kişisel gelişim faaliyetlerine zaman ayırmada önemli bir rol oynadığını ifade etmektedir.
Buna ilaveten ara tatilde, okul döneminde vakit bulamadığı kitapları okumak veya hobileriyle (müzik, resim, spor vb.) ilgilenmek için zamanının olduğunu belirten öğrenciler; ortaöğretim kademesinde yüzde 81,2 iken, ortaokul kademesinde yüzde 75’tir. Öğretmenlerin yüzde 88,9’u ve velilerin (kademe bazlı değişmekle birlikte) ortalama yüzde 70-77’si ara tatilleri ailece kaliteli zaman geçirmek için önemli bir fırsat olarak görmektedir.
Öğretmenlerin yüzde 52,3’ü mesleki gelişim faaliyetlerinin dinlenme ihtiyacıyla kronolojik olarak çakıştığını, yöneticilerin ise yüzde 46,5’i bu faaliyetlerin niteliksel verimliliğinin düşük olduğunu ifade etmektedir. Verimlilik eleştirilerine rağmen, öğretmenlerin yüzde 89,6’sı ve yöneticilerin yüzde 72,3’ü ara tatil uygulamasının genel iş performansını yıl boyu olumlu etkilediği görüşündedir.
Raporumuza ulaşmak için: https://ebs.org.tr/storage/publication/69afe73513eff1773135669.pdf
·
Öğretmenlerin %88,2’si, yöneticilerin %72,1’i ve velilerin %70,5’i ara tatili kaldırma yönündeki olası bir kararı desteklemiyor.
Araştırmamızda velilerin ara tatillere ilişkin görüşlerini de ortaya koyduk. Velilerden, ▪︎ “İkimiz de çalışıyoruz” diyenlerin %76,2’s, ▪︎ Sadece “ben çalışıyorum” diyenlerin %71,2’si, ▪︎ “İkimiz de çalışmıyoruz” diyenlerin %67,9’u, ▪︎ “Sadece eşim çalışıyor” diyenlerin %64,3’ü ara tatillerin kaldırılması kararını desteklemiyor.
Öğretmenlerin %87,3’ü, yöneticilerin %70,9’u ara tatillerin öğrencilerin yorgunluğu atmasına ve motivasyonlarını yenilemesine katkı sağladığını düşünüyor.
Öğretmenlerin %86,9’u, yöneticilerin ise %72,7’si ara tatillerin öğrencilerin ders konularını unutmasına ve öğrenme kaybına neden olduğu görüşüne katılmıyor.
Öğretmenlerin %86,4’ü, yöneticilerin ise %71,2’si ara tatillerin LGS ve YKS’ye hazırlanan öğrencilerin akademik temposunu kesintiye uğratmadığını ifade ediyor.