AYM Erdoğan'ın, Merkez Bankası Başkanı ve rektör atama yetkilerini iptal etti" iddiası doğru değildir

  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
AYM Erdoğan'ın, Merkez Bankası Başkanı ve rektör atama yetkilerini iptal etti" iddiası doğru değildir
Abone ol
AYM Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Merkez Bankası Başkanı ve rektör atama yetkilerini iptal etti" iddiası doğru değildir. AYM bu kuralları KHK ile düzenleyemezsin demiş ve düzenlemenin yapılması için bir yıl süre vermiştir. Bir yıl içerisinde iptal edilen hükümler kanunla tekrar yerine konulacaktır.
tes heber içi kare

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi

 

Bazı basın yayın organlarında yer alan, "AYM Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, Merkez Bankası Başkanı ve rektör atama yetkilerini iptal etti" iddiası doğru değildir. Anayasa Mahkemesi, 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) iptali istemiyle yapılan başvuruyu karara bağlamıştır. Yüksek Mahkeme düzenlemenin tümünün iptal edilmesi istemini reddederken düzenlemede yer alan bazı hükümlerin iptalini kararlaştırmıştır.

Bahse konu KHK ile 2375 hükümle ilgili düzenleme yapılmıştır. AYM'nin kararında bu hükümlerin sadece bazılarında iptal kararı verilmiştir. Kamuoyunda da yankı bulan rektör ve Merkez Bankası Başkanı atamaları konusundaki iptal kararları, "KHK ile değil kanunla düzenleme olması gerektiği" gerekçesiyledir. Dolayısıyla esas bakımından bir iptal söz konusu değildir. Mahkeme, kararların bugünden itibaren 12 ay sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir. Dolayısıyla mevcut uygulamalar açısından bir değişiklik bulunmamaktadır. Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi yürürlüktedir. Rektör atamaları da Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 130. ve 2547 sayılı Yüksek Öğretim Yasası'nın 13. maddeleri uyarınca zaten Cumhurbaşkanı tarafından yapılmaktadır.

Resim

ÖS 8:41 · 4 Haz 2024

·

23,3 B

Görüntülenme

 

703 sayılı KHK ile Başbakanlık kaldırılmış ve Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçilmiştir.

KHK'da tüm kamu kurumlarına özel düzenlememeler yer almaktaydı. Anayasa Mahkemesi 7/12/2023 tarihinde E.2018/117 numaralı dosyada 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin bazı kurallarının Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar vermiştir.

7142 sayılı Yetki Kanunu’yla, 6771 sayılı Kanun’la Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname (KHK) çıkarma yetkisi verilmiştir. Anılan Kanun’un 1. maddesinin (1) numaralı fıkrasıyla KHK çıkarma yetkisinin kapsamı; kamu kurum ve kuruluşlarının kuruluş, teşkilat, görev ve yetkilerinin düzenlenmesi, kanunlar ve KHK’larda yer alan tüzük, Bakanlar Kurulu, İcra Vekilleri Heyeti, İcra Vekilleri Heyeti kararı, Bakanlar Kurulu kararı, Bakanlar Kurulu yönetmeliği, hükûmet, başbakan, başvekil, başbakanlık, başvekâlet, sıkıyönetim, nizamname, kanun tasarısı gibi bazı ibarelerin değiştirilmesi, yürürlükten kaldırılması veya bu çerçevede kanunlar ve KHK’larda yer alan ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesi, mevcut bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların bağlılık ve ilgilerinin yeniden belirlenmesi, uygulama imkânı kalmayan kanun ve KHK’ların yürürlükten kaldırılması,  kanun ve KHK’larda yer alan bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının kurulması, kaldırılması, görevleri, yetkileri, personeli ve teşkilat yapısı ile merkez ve taşra teşkilatlarının kurulması ve üst kademe kamu yöneticilerinin atanmaları ile görevlerine son verilmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesinin sağlanması, Cumhurbaşkanı’nın yürütme yetkisine ilişkin hususlara dair hükümlerin düzenlenmesi, ilgili hükümlerin değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılması konularıyla sınırlandırılmıştır.

7142 sayılı Kanun’un genel gerekçesinde de Anayasa’da yapılan değişiklikle parlamenter hükûmet sistemi yerine Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçildiğinden yeni hükûmet sistemine geçiş için yapılan değişikliklerin ilgili kanunlarda bazı düzenlemelerin yapılmasını gerekli hâle getirdiği belirtilmiş, bu kapsamda çıkarılacak KHK ile Cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin gerektirdiği düzenlemelerin yapılmasının öngörüldüğü ifade edilmiştir.

Bu çerçevede Anayasa’da yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla bazı kanun ve KHK’larda değişiklik yapılması için dava konusu 703 sayılı KHK çıkarılmıştır.

KHK Anayasa’ya uygunluk denetimi, kanunların denetiminden farklıdır. Anayasa’nın 11. maddesinde “Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.” denilmektedir. Bu nedenle kanunların denetiminde, onların yalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadığı tespit edilir. KHK’lar ise konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki kanununa hem de Anayasa’ya uygun olmak zorundadır.

Anayasa’nın mülga 91. maddesinde kimi konuların KHK’larla düzenlenmesi yasaklanmıştır. Aynı şekilde Anayasa’nın mülga 163. maddesinde de Bakanlar Kuruluna KHK ile bütçede değişiklik yapmak yetkisi verilemeyeceği belirtilmiştir. Bu kurallar uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi Bakanlar Kuruluna ancak KHK ile düzenlenmesi yasaklanmış alana girmeyen konularda KHK çıkarma yetkisi verebilir.

Bu itibarla Anayasa’ya uygunluk denetimi yapılırken konu, amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden dayandıkları yetki kanununa uygun olmadığı ya da yasak alana giren bir konuda düzenleme yaptığının tespit edilmesi durumunda KHK kuralının Anayasa’nın mülga 91. maddesi uyarınca iptali gerekecektir. KHK kuralının Anayasa’nın mülga 91. maddesi yönünden denetimi yapılırken belirtilen hususlar bakımından öncelik sonralık ilişkisi bulunmamaktadır. Belirtilen hususlardan herhangi biri yönünden aykırılığın tespit edilmesi KHK kuralını Anayasa’ya aykırı kılacaktır.

Öte yandan yargısal denetimde bir KHK’nın mülga 91. maddedeki ölçütler yönünden Anayasa’ya uygun bulunması onun anayasallık denetiminin tamamlanması için yeterli değildir. Başka bir ifadeyle mülga 91. maddedeki ölçütler yönünden Anayasa’ya uygun bulunan KHK’ların aynı denetimde içerik itibarıyla da Anayasa’ya uygun olup olmadığının ayrıca saptanması gerekir.

Anayasa Mahkemesi yukarıda belirtilen çerçevede yaptığı incelemede, 703 sayılı KHK’nın bazı kurallarını 7142 sayılı Kanun’un kapsamında bulunmadığı (birçok örnek arasından bkz. KHK’nın 12. maddesinin (o) bendiyle 3289 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 34. maddesi, KHK’nın 16. maddesinin (b) bendiyle 4059 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 7. maddesi), bazılarını 7142 sayılı Kanun’un amacıyla bağdaşmadığı (birçok örnek arasından bkz. KHK’nın 9. maddesinin (e) bendiyle 6446 sayılı Kanun’un 26. maddesinin (6) numaralı fıkrasından sonra gelmek üzere eklenen (7), (8), (9), (10), (11), (12), (13) ve (14) numaralı fıkralar), bazılarını 7142 sayılı Kanun’un hem kapsamına girmediği hem de amacıyla bağdaşmadığı (birçok örnek arasından bkz. KHK’nın 19. maddesinin (b) bendiyle 5253 sayılı Kanun’a eklenen ek 1. madde, KHK’nın 22. maddesinin (b) bendiyle 652 sayılı KHK’nın başlığıyla birlikte değiştirilen 13. maddesinin ikinci cümlesinde yer alan “Milli Eğitim Bakanlığınca” ibaresi ile üçüncü cümlesinde yer alan “Bakanlık bu yetkisini” ibaresi dışında kalan kısmı), bazılarını ise KHK ile düzenlenmesi yasak olan hak ve özgürlüklere ilişkin düzenleme içerdiği (birçok örnek arasından bkz. KHK’nın 6. maddesinin (b) bendiyle 6004 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 8. maddesi, KHK’nın 11. maddesinin (c) bendiyle 351 sayılı Kanun’un başlığıyla birlikte değiştirilen 11. maddesi) gerekçeleriyle iptal etmiştir.

Anayasa Mahkemesi ayrıca bazı kuralları da içerik yönünden Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir (birçok örnek arasından bkz. KHK’nın 200. maddesinin (a) bendiyle 5393 sayılı Kanun’un 4. maddesinin beşinci fıkrasının ikinci cümlesinde yer alan “Danıştayın görüşü alınarak müşterek kararname” ibaresinin “Cumhurbaşkanı kararı” ve altıncı fıkrasında yer alan “İçişleri Bakanlığının önerisi üzerine müşterek kararnameyle” ibaresinin “Cumhurbaşkanı kararı ile” şeklinde değiştirilmesi).

 

Kaynak:ogretmenler.net

Anahtar Kelimeler:
  • 0
    SEVDİM
  • 0
    ALKIŞ
  • 0
    KOMİK
  • 0
    İNANILMAZ
  • 0
    ÜZGÜN
  • 0
    KIZGIN
Dezenformasyonla Mücadele Merkezinden 'Vaşington' açıklamasıÖnceki Haber

Dezenformasyonla Mücadele Merkezinden 'V...

Dezenformasyonla Mücadele Merkezinden Çevre Günü açıklamasıSonraki Haber

Dezenformasyonla Mücadele Merkezinden Çe...

Yorum Yazın

T3 Akademi Atölyeleri - Güneş Sistemi Atölyesi
Teknofest Çeşitli Kategorilerdeki Yarışma Sonuçları Açıklandı!
Hukuk Devleti İlkesini Ayaklar Altına Alan Sendikal Baraja Karşı, Tbmm Görüşmelerimize Devam Ediyoruz.
Üyelerimize Özel Kıbrıs Turu
Canlı Yayında YKS Tercih Stratejileri Ele Alınacak
Mülakat İnadından Vazgeçin!
Sendika Seçme Özgürlüğüne Darbe Vuran %1 Barajı Derhal Geri Çekilmelidir
Öğretmenlerin İl İçi İsteğe Bağlı Yer Değiştirme Başvurusu (2024-2) Bugün Başlıyor
"Okulum Temiz" Belgelendirme Programının yürütülme esasları yeniden belirlendi
İşte kendinizi geliştirmeniz için online eğitimler
Öğretici: Sabit Gelirliler Göz Göre Göre Enflasyon Altında Eziliyor
Öğretmenlerin Mazerete Dayalı Atama Duyurusundaki Mağduriyeti Giderilmelidir
Uluslararası Eğitim Raporları: Özet ve Öneriler
Danıştaydan Tarikatlara Ve Açık Öğretime Kapı Açan Düzenlemeye Yürütmeyi Durdurma
Sayılarla LGS 2024
İmam Hatipli Öğrenciler, Güney Kore'deki Robot Yarışmasında Dünya Şampiyonu Oldu
1 Ekim 2008 Tarihinden Önce Sözleşmeli Olarak Başlayıp Daha Sonra Kadroya Geçen Öğretmenler 5434 Sayılı Kanuna Tabii Olmalıdır
LGS Yerleştirme Sonuçları Açıklandı
2024-KPSS: Alan Bilgisi Oturumlarının Temel Soru Kitapçıkları ve Cevap Anahtarları Yayımlandı
Deneyap Teknoloji Atölyelerinde Yaz Okulu Başlıyor!