Satınalma Gücü Paritesi (Hanehalkı Nihai Tüketim Harcamaları), 2025
Türkiye'nin tüketim mal ve hizmetleri fiyat düzeyi endeksi 60 oldu
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünün göstergesidir. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100'den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "pahalı", 100'den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "ucuz" olarak ifade edilmektedir.
Türkiye'nin 2025 yılı sonuçlarına göre tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi 60 oldu. Bu değer, 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin, Türkiye'de 60 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.
Karşılaştırmalarda, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) kapsandı.
Tüketim mal ve hizmetlerinde en pahalı ülke İzlanda oldu
Ülkeler itibarıyla karşılaştırıldığında 36 ülke arasında tüketim mal ve hizmetlerine ilişkin fiyat düzeyi endeksi en yüksek ülke 174 ile İzlanda, en düşük ülke ise 55 ile Kuzey Makedonya oldu.
Tüketim mal ve hizmetleri fiyat düzeyi endeksleri, 2025
[AB27=100]
Kaynak: Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat)
Türkiye'de en yüksek fiyat düzeyi endeksi kişisel ulaşım araçlarında oldu
Türkiye'nin tüketim mal ve hizmetleri grubuna ilişkin fiyat düzeyi endeksi alt gruplar itibarıyla incelendiğinde, kişisel ulaşım araçları endeksi 156 oldu ve bu gruba ait fiyat düzeyinin AB ülkeleri ortalamasının üzerinde olduğu görüldü.
Diğer alt gruplar bazında ise; bilgi ve iletişim ekipmanları endeksi 118 oldu ve bu grupta Türkiye'nin fiyat düzeyinin diğer alt gruplara kıyasla yüksek olduğu görüldü. Buna karşılık alkollü içecekler ve tütün endeksi 59 oldu ve bu grupta fiyat düzeyinin diğer alt gruplara göre düşük olduğu gözlendi. Türkiye'nin fiyat düzeyi endeksi; gıda ve alkolsüz içecekler grubunda 77, giyim grubunda 62, lokanta ve oteller grubunda ise 78 olarak gerçekleşmiştir.
Tüketim mal ve hizmetleri ve alt gruplarına ilişkin fiyat düzeyi endeksleri(1), 2025
[AB27=100]
AÇIKLAMALAR
Çalışmada kapsanan mal ve hizmet gruplarının içerikleri aşağıda verilmektedir:
Gıda ve alkolsüz içecekler: Ekmek ve tahıllar, bakliyat, et, balık, süt, yumurta, meyve ve sebze, sıvı ve katı yağlar, şekerlemeler, su, meyve suyu, kahve, çay.
Alkollü içecekler, sigara ve tütün: Şarap, bira, vb. alkollü içecekler, sigara ve tütün ürünleri.
Giyim: Erkek, kadın, çocuk ve bebek giyim eşyaları.
Bilgi ve iletişim ekipmanları: Cep telefonu, televizyon, bilgisayar, ses ve görüntü kaydeden ve oynatan cihazlar vb.
Kişisel ulaşım araçları: Motorlu taşıtlar, motosiklet ve bisikletler.
Lokanta ve oteller: Yiyecek ve içecek hizmetleri, konaklama hizmetleri.
Satınalma Gücü Paritesi, 2024
SGP'ye göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla endeks değeri 72 oldu
Satınalma gücü paritesi (SGP) ayrıntılı olarak tanımlanmış standart bir mal ve hizmet sepetinin farklı ülkelerdeki fiyat oranı olarak tanımlanmaktadır. Böylece ülkeler arasındaki fiyat düzeyi farklılıkları giderilmekte ve uluslararası anlamda gerçek fiyat ve hacim karşılaştırmaları yapılabilmektedir.
Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından açıklanan SGP'ye göre kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) endeksi 2024 yılı sonuçlarına göre 27 Avrupa Birliği (AB) ülkesi ortalaması 100 iken, bu değer Türkiye için 72 oldu ve AB ortalamasının %28 altında kaldı.
Karşılaştırmalarda, 27 AB üyesi ülke, 3 Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi (İsviçre, İzlanda ve Norveç), 6 aday ülke (Türkiye, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan, Arnavutluk ve Bosna-Hersek) kapsandı.
Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında SGP'ye göre kişi başına GSYH endeksi en yüksek ülke 245 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 35 ile Bosna-Hersek oldu. Kişi başına GSYH endeksinde Lüksemburg AB ortalamasının %145 üzerinde, Bosna-Hersek ise %65 altında değere sahip oldu.
SGP'ye göre kişi başına GSYH endeks değerleri, 2024
[AB27=100]
Kaynak: Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat)
Türkiye'nin 2024 yılı kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 71 oldu
Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına gayrisafi yurt içi hasıla temel alınırken, tüketicilerin göreli refah düzeylerinin karşılaştırılmasında kişi başına fiili bireysel tüketim endeksleri daha uygun bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Fiili bireysel tüketim, tüketicilerin satın aldığı mal ve hizmetlere ek olarak devlet veya kar amacı olmayan kuruluşlar tarafından sağlanan (eğitim, sağlık vb.) hizmetleri de kapsamaktadır.
Kişi başına fiili bireysel tüketim düzeyi 27 Avrupa Birliği ülkesi ortalaması 100 iken, Türkiye için 71 oldu ve AB ortalamasının %29 altında kaldı. Karşılaştırmalarda yer alan 36 ülke arasında kişi başına fiili bireysel tüketim değeri en yüksek ülke 146 ile Lüksemburg, en düşük ülke ise 42 ile Bosna-Hersek oldu.
SGP'ye göre kişi başına fiili bireysel tüketim değerleri, 2024
[AB27=100]
Kaynak: Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat)
Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi 51 oldu
Fiyat düzeyi endeksi, ülkelerin ulusal para birimlerinin karşılaştırmalı olarak döviz kuruna göre alım gücünün göstergesidir. Bir ülkenin fiyat düzeyi endeksi, 100'den büyük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "pahalı", 100'den küçük ise bu ülke karşılaştırıldığı ülke grubu ortalamasına göre "ucuz" olarak ifade edilmektedir.
Türkiye'nin fiili bireysel tüketime ilişkin fiyat düzeyi endeksi, 2024 yılı sonuçlarına göre 51 oldu. Bu değer, AB ülkeleri genelinde 100 Euro karşılığı satın alınan aynı mal ve hizmet sepetinin Türkiye'de 51 Euro karşılığı Türk Lirası ile satın alınabileceğini gösterdi.
AÇIKLAMALAR
Eurostat tarafından yayımlanan ve bu bültende yer alan veriler, Eurostat ve OECD tarafından ortaklaşa yürütülen Avrupa Karşılaştırma Programı çalışmaları kapsamında hesaplanmaktadır.