Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin "köklerden geleceğe" uzanan eğitim anlayışı doğrultusunda geliştirilen materyallerle öğrencilerin millî, manevi ve kültürel değerleri tanımaları, tarihî ve kültürel miraslarıyla güçlü bağlar kurmaları ve Türk dünyasına ilişkin ortaklık bilinci geliştirmeleri amaçlanıyor.
Bu doğrultuda Ortaöğretim Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan kitap 2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrencilerin istifadesine sunulacak.
Bakan Tekin: "Haritalarda çizilmiş sınırlar, kalplerdeki kadim bağları koparmaya yetmez"
Yeni eğitim öğretim yılı başında ücretsiz dağıtılan ders kitaplarıyla birlikte sıralarda yerini alacak materyallerin takdim yazısını kaleme alan Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Türk dünyasının ortak bir tarihin, zengin bir kültürün ve yüzyıllardır yaşatılan değerlerin buluşturduğu büyük bir aile olduğunu vurguladı. Anadolu'dan Türkistan'ın geniş bozkırlarına uzanan bu coğrafyada yaşayan Türk topluluklarının dilleri, destanları, gelenekleri, sanatları ve yaşam biçimleriyle köklü bir medeniyet mirası oluşturduğunu ifade eden Tekin, şunları kaydetti:
"Bugün farklı ülkelerde ve şehirlerde yaşıyor olsak da bizi birbirimize yakınlaştıran pek çok ortak değer bulunmaktadır. Dillerimizdeki ortak ve benzer sözcükler, türkülerimizdeki ortak ezgiler, oyunlarımız, yemeklerimiz, geleneklerimiz ve destanlarımız Türk dünyasını birbirine bağlayan ortak kültürün ve kadim mirasın güçlü izlerini günümüze taşımaktadır."
Takdim yazısında gençlere seslenen Bakan Tekin, şu ifadeleri kullandı:
"Unutmayınız ki haritalarda çizilmiş sınırlar, kalplerdeki kadim bağları koparmaya yetmez. Kırgız bozkırında yankılanan bir kopuz sesiyle Anadolu'daki bir türkü, Özbek pilavının sıcaklığıyla soframızdaki bereket, Orhun Anıtları'ndaki kutlu öğüt ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi'ndeki kararlılık, aynı kökten ve aynı ruhtan beslenmektedir."
Tekin, hazırlanan eserin öğrencilerin zihin dünyasında yeni ufuklar açması, Türk dünyası ortaklık bilincini diri tutması ve "köklü geçmişten ortak geleceğe" uzanan bu kutlu yürüyüşe ışık tutması temennisinde bulundu.
Sayfaların arasındaki harita ve mektupla başlayan yolculuk
Genel Müdürlüğümüzce lise öğrencileri için hazırlanan "Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu", gençleri Altaylardan Adriyatik'e uzanan Türk dünyasının ortak hafızasını keşfetmeye davet ediyor.
Atlasın kurgusu, Bilge ve Hakan'ın Turan dedelerinin kütüphanesinde buldukları Kâşgarlı Mahmud'a ait "Dîvânu Lugâti't-Türk" adlı eserde yer alan Türk dünyası haritasını incelemeleri ve dedelerinden kalan mektubu okumalarıyla başlıyor.
Mektuptaki çağrıdan yola çıkan Bilge ve Hakan'ın Malazgirt'te başlayan yolculuğu; Ahlat, Bakü, Aşkabat, Semerkant, Bişkek, Ötüken ve Mostar'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda tarihî ve kültürel merkezden geçerek Ankara'da tamamlanıyor.
Yolculuk boyunca Bilge ve Hakan; ziyaret ettikleri şehirlerin tarihî mekânlarını, mimari eserlerini, önemli şahsiyetlerini, geleneklerini ve kültürel değerlerini keşfe çıkıyor. Bu sayede öğrenciler de iki kahramana eşlik ederek Türk medeniyetinin farklı dönem ve coğrafyalarda bıraktığı izleri takip etme imkânı bulacak.
Türk dünyası 15 ana rotada ele alındı
Atlas; Anadolu ve Kafkasya'dan Türkistan ve Sibirya'ya, Balkanlar'dan Akdeniz'e uzanan 15 ana rota üzerinden Türk dünyasının geniş coğrafyasını ele alıyor.
Her rota, ait olduğu bölgenin doğal ve kültürel mirasını gösteren özgün paftalarla başlıyor. Tarihî şehirler, mimari eserler, önemli şahsiyetler, destanlar, gelenekler, müzikler, yemekler, el sanatları ve ortak yaşam değerleri; haritalar, fotoğraflar ve özgün çizimlerle öğrencilere tanıtılıyor.
Rota haritaları, öğrencilerin Bilge ve Hakan'ın yolculuğunu adım adım takip etmelerini sağlarken "Bilgi Molası" bölümleri de karşılaşılan tarihî ve kültürel unsurlara ilişkin ayrıntılı bilgiler içeriyor.
Her rotanın sonunda yer alan "Bilge ve Hakan'ın Kadrajından" bölümü ise yolculuk boyunca ziyaret edilen yerleri fotoğraflar, kısa notlar ve hatıralarla bir seyahat albümü hâline getiriyor.
Atlasın ek bölümlerinde Türk dünyasının ortak kuruluşlarına, kültür başkentlerine, bayramlarına, festivallerine, kültürel motiflerine ve söz varlığından seçmelere de yer veriliyor.
Yolculuk belgesi niteliğinde sembolik "Turkuaz Kimlik"
Öğrenciler, atlasın farklı bölümlerinde yer verilen karekodlar aracılığıyla Bilge ve Hakan'ın yolculuklarını anlatan animasyonlara, dijital videolara, etkileşimli haritalara, sanal turlara ve zenginleştirilmiş eğitim içeriklerine erişebilecek. Bu sayede atlas üzerinde inceledikleri rotaları dijital ortamda takip edebilecek; şehirleri, tarihî yapıları ve kültürel miras unsurlarını görsel ve işitsel içeriklerle yakından tanıyabilecek.
Türk dünyası ile ilgili atlas kapsamında tasarlanan sembolik "Turkuaz Kimlik" ise öğrencilerin tamamladıkları görevleri kaydedebilecekleri bir yolculuk belgesi niteliği taşıyor. Türk dünyasının ortak hafızasını ve kültürel bağlarını temsil eden uygulamayla öğrencilerin keşif sürecine etkin biçimde katılmaları amaçlanıyor.
"Türk Dünyası Kültür Atlası: Bilge ve Hakan'ın Zamanı Aşan Yolculuğu" adlı eser, basılı materyal hâlinde öğrencilere ulaştırılacak; ilgili çalışmaların dijital sürümleri ve zenginleştirilmiş içerikleri ise EBA ile Bakanlığın dijital platformları üzerinden öğretmen, öğrenci ve velilerin erişimine açılacak.