EĞİTİM/ÖĞRETİM

İstanbul Boğazı neden turkuaza döner?

TÜBİTAK Bilim Genç

İstanbul Boğazı, Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı, birlikte Türk Boğazlar Sistemi (TBS) olarak adlandırılır.

Bu sistemde Karadeniz’in az tuzlu suları yüzeyden Akdeniz’e doğru akarken Akdeniz’in daha tuzlu ve yoğun suları dipten Karadeniz’e doğru ilerler. Kış boyunca akarsular Karadeniz’e azot, fosfor ve silisyum gibi besin elementleri taşır.

Bu dönemde ışık ve sıcaklık düşük olduğu için denizdeki besin zincirinin ilk basamağını oluşturan fitoplanktonların çoğalması sınırlı kalır. İlkbaharda suların ısınması ve ışığın artmasıyla fitoplanktonlar bu besinleri kullanarak hızla çoğalır. Fitoplankton artışıyla birlikte ortamda azot, fosfor ve özellikle silisyum gibi besin elementlerinin miktarı azalır. Silisyumun azalması, Emiliania huxleyi gibi silisyuma ihtiyaç duymayan kokkolitoforların çoğalmasını kolaylaştırabilir. Çöl tozuyla gelen demir gibi elementler de bu artışı tetikleyebilir. Hücrelerinin çeperlerinde kalsiyum karbonat plaklar bulunan Emiliania huxleyi çoğaldığında ışık daha fazla yansır ve saçılır.

Böylece Karadeniz kıyılarındaki su turkuaza döner. Yüzeyden İstanbul Boğazı’na giren Karadeniz suları da bu rengi Boğaz’a ve Marmara Denizi’ne taşır. Normal şartlarda Emiliania huxleyi çoğalması, denizdeki birincil üretimin arttığını yani zooplanktonlardan balıklara uzanan besin zincirini destekleyebilecek bir sürecin başladığını gösterebilir. Ancak kirliliğin yüksek ve balık stoklarının aşırı avlanma baskısı altında olduğu denizlerde, suyun turkuaza dönmesi doğrudan iyi bir balıkçılık sezonu yaşanacağı anlamına gelmez.

·

286

Görüntüleme

{ "vars": { "account": "G-DWD9KP42D3" }, "triggers": { "trackPageview": { "on": "visible", "request": "pageview" } } } < type="adsense" data-ad-client="ca-pub-7735276658433681">