Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) kapsamındaki becerilerin ölçülmesine yönelik yürütülen çalışmalar sonucu hazırlanan "Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu"na ilişkin "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne Göre Bağlam Temelli Sorular Toplantısı", Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci'nin katılımıyla gerçekleştirildi.
Toplantıda konuşan Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen süreç temelli ve beceri odaklı ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, bağlam temelli soru modeli, bu modelin pilot uygulamaları ve eğitim sistemine entegrasyonu hakkında önemli bilgiler verdi.
Yelkenci, tüm çalışmalarda ilgili kurum ve kuruluşların desteğini ve görüşlerini çok önemsediklerini belirterek Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin kısa sürede kabulünün bu kapsayıcı gayretler neticesinde oluştuğunu ifade etti.
Eğitim sisteminin kültürel kodlar, günün gereksinimleri ve koşulları, toplumun beklentisi ve devletin vizyonu doğrultusunda şekillendirmenin gerekliliğine değinen Yelkenci, bu noktada eğitim süreçlerinin beklenen amaca ulaşabilmesi için bazı şartların yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Yelkenci, "Bu şartlar aynı zamanda eğitim süreçlerinin ve sistemlerinin bileşenleridir. Bu bileşenlerden biri de yaptığımız eğitim faaliyetini anlamlı kılan ve ne olduğunu bize söyleyen, eksik yönlerini, güçlü yönlerini bize söyleyen ve bu doğrultuda kendimizi güncellememizi sağlayan ölçme değerlendirme yaklaşımıdır." dedi.
Bakan Yardımcısı Yelkenci, "Bu anlamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin ölçme ve değerlendirme yaklaşımı; süreç temelli bir yaklaşım olarak geliştirici, biçimlendirici bir tekniğe dayanan bir yaklaşım olarak tebarüz ettirilmiştir. Ölçme uygulamaları öğrencilerimizin akademik durumunun tespitinin yanında öğretmenin kendini görebilmesi, sağlıklı bir değerlendirme yapabilmesine ve aynı zamanda elde edilen verilerle eğitim sistemimizi sürekli bir şekilde dinamik bir yapı içinde yenilememize imkân oluşturmaktadır ve böylece eğitim süreçlerini, kalite güvencesini almaya en büyük yardımcı süreç olarak önümüzde durmaktadır." şeklinde konuştu.
Ölçme ve değerlendirmede süreç temelli, beceri odaklı ve öğrenci gelişimini esas alan dinamik yapıdan bahseden Bakan Yardımcısı Yelkenci, "Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın himayelerinde, Bakanımız Sayın Yusuf Tekin'in liderliğinde Bakanlığımızca hayata geçirilen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, insanı merkeze alan öğretmen merkezli bir yaklaşımdır." İfadesini kullandı.
Yelkenci, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
"Bu anlamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, kavramsal beceriler ve alan becerileri, sosyal duygusal öğrenme becerileri, eğilimler ve değerleri bütünleşik bir yapı içinde alarak öğretmenin bu kılavuzluğunu daha anlamlı hâle getirmektedir. Aynı zamanda millî ve manevi değerleri korumayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımını içermektedir. Bu anlamda bilgi, beceri, eğilim ve değer boyutlarını birlikte esas alan bu yaklaşımın öğretim programlarımıza yansıması; öğrencinin zihinsel, duygusal, sosyal ve ahlaki gelişimini bütüncül bir yaklaşımda destekleyen bir eğitim, öğretim anlayışını gerekli kılmaktadır. Bu anlayışın doğal bir uzantısı olarak ölçme ve değerlendirme süreçlerinin de yalnızca öğrencilerin bilgi ve beceri düzeylerini belirlemeye yönelik teknik uygulamalar olarak değil, öğretim sürecini destekleyen, geliştiren ve öğretim sürecinin bu doğrultuda yeniden yapılandırılmasını sağlayan, beceri edinimlerinin gerçekleşmesini sağlayan, geçerli, güvenilir ve sistematik bir biçimde ölçülmesini gerekli kılmaktadır.
Bu anlamda Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli sürecini inşa ederken gösterdiğimiz bütün titizliğimizi aynı şekilde bu ölçme ve değerlendirme süreçlerinde de gösteriyoruz çünkü tüm bunlardan öğrencilerimiz etkilenilecek, öğrencilerimizin bu noktada en güzel şekilde desteklenmesi gerektiğini ayrıca belirtmek malumun ilamıdır. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nde eğitim yaklaşımlarının değişmesiyle beraber aynı şekilde ölçme ve değerlendirme yaklaşımımız da süreç temelli bir yaklaşım olarak şekillendi. Bu anlamda öğrencimizin sadece ne bildiğine değil, bilgi ve becerilerini nasıl hayata geçirdiğine, günlük yaşamda karşılaştığı problemlere nasıl uyguladığına, karşılaştığı yeni durumlara nasıl çözüm ürettiğine ve çevresiyle nasıl bir anlam ilişkisi kurduğuna odaklanır bu yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı."
"12 ilde pilot sınav uygulaması gerçekleştirildi"
Kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çeken Bakan Yardımcısı Yelkenci, YÖK ve ÖSYM ile birlikte Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında becerileri ölçmeye yönelik bağlam temelli soru modelleme çalışmalarının başlatıldığını ifade ederek "YÖK Başkanımız Sayın Erol Özvar'a ve ÖSYM Başkanımız Sayın Bayram Ali Ersoy'a huzurlarınızda teşekkürü bir borç biliyoruz." dedi.
Bu süreçte 12 ilde pilot sınav uygulaması yapıldığını anlatan Yelkenci, "Bu uygulamaya 4 bin 361 altıncı sınıf öğrencisi, 10 bin 195 onuncu sınıf öğrencisi ve toplamda 14 bin 556 öğrenci katılmış oldu. Pilot uygulamada ortaöğretim düzeyinde Türk dili ve edebiyatı matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile temel eğitim düzeyinde de Türkçe matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri üzerinden yürütüldü. Pilot uygulamadan elde edilen nicel veriler ile öğrencilerle gerçekleştirilen sesli düşünme protokollerine dayalı bilişsel görüşme sonuçları esas alındı." ifadelerini kullandı.
Yelkenci, kılavuzda öğrencilerin edindikleri bilgi ve becerileri yeni durumlarda ne ölçüde uygulayabildiklerini, bunları nasıl transfer edip kullandıklarını esas alan bir ölçme sistemi geliştirildiğini belirterek, kılavuzun temel amacının; soru ve ders kitabı yazarları ile öğretmenlerin, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğrenme çıktılarının temelini oluşturan becerileri doğru, geçerli ve güvenilir şekilde ölçmeye yönelik sorular üretmesini sağlamak olduğunu ifade etti.
Bunun yanı sıra öğretmenlerden, eğitim yöneticilerine kadar tüm paydaşlarla bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazımına ilişkin ortak bir anlayış sağlanmasının sistemin istikrarı ve doğru sonuçlar vermesi açısından önemine değinen Yelkenci konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Bu bağlamda, bağlam temelli çoktan seçmeli soru yazım kılavuzunun merkezi sınav, ortak sınav, okul geneli yazılı, ders kitabı ve yardımcı materyal ile ölçme değerlendirme, ölçme araçlarının hazırlanması süreçlerinde temel başvuru kaynağı olarak esas alınmasını arzu ediyoruz. Öğrencilerimizin günlük öğrenimlerinde karşılaştıkları sorularla model arasında doğrudan bir ilişki kurulmalıdır.
Bu noktada özel yayıncılık sektörü stratejik bir rol üstlenir. Özel yayın evlerimizin hazırladığı soru kitapları, fasiküller ve dijital içerikler, öğrencilerimizin okul dışında bu modelle en çok temas kurduğu kaynaklardır. Bu nedenle bu kaynaklar sadece konu kapsamı ve doğruluğu açısından değil, ölçme kalitesi ve modelle uyumu açısından titizlikle hazırlanmalıdır."
"Tam olarak rayına oturduktan sonra çok kolay işleyecek bir sistemden bahsediyoruz. Özellikle, Türkiye Odalar Birliği ve Borsalar Birliği Eğitim Meclisimize emanet ediyoruz bunu, arkadaşlarımız bu şekilde sahayı gözlemleyecekler." diye konuşan Yelkenci, "Üzerinde Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile uyumludur, ibaresinden başka bir ortak noktası olmayan yayınları sahada olmasına, arkadaşlarımız olmaması için ellerinden gelen çabayı sarf edecektir. Ama bu kontrolle olmaz en güzeli üretirken bunu doğru üretmek. En doğrusu, bunun sağlanmasının en etkili yolu üretirken bunu doğru üretmek bu anlamda eğitim meclisimizin bu konuda bizden önemli bir yükü alacağını düşünüyor ve buna inanıyoruz.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğretim programlarına uygun hazırlanan bir soru ezberletmeyi değil, yorum yapmayı ve düşünce sürecini ortaya çıkarmayı hedefler. Bu sorular öğrencimizin kavramsal anlayışını, kazandığı becerileri ve bağlam içinde anlam kurma yetkinliğini ortaya çıkarır. Modelle uyumlu soru yazımı sadece belirli bir formatı taklit etmek değildir. Aynı zamanda modelin arkasındaki felsefeyi ve vizyonu özümseyip içselleştirmek anlamına gelir." dedi.
Yapılacak çalışmalarda kılavuzun esas alınmasının millî bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Yelkenci, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile ölçme ve değerlendirme yaklaşımının sağlıklı uygulanmasının öğrencilerin faydasına olan bir durum olduğunu söyledi. Yelkenci, TYMM kapsamında uygulamaya koyulan öğretim programlarının başarısında en büyük desteğin öğretmenlerden geleceğini kaydetti.
Programın sonunda, 2028 yılından itibaren soru modellemesinde yapılacak değişiklikleri kapsayan kılavuza ilişkin katılımcıların sorularını da yanıtlayan Bakan Yardımcısı Yelkenci, değişen tek hususun soru modeli olduğunu ve kademeler arası geçiş sınavlarının aynı formatta devam edeceğini ifade etti.
TOBB Türkiye Eğitim Meclisi Başkanı Metin Özer, TOBB Yönetim Kurulu Başkanı Seyit Ardıç'ın da katıldığı program, Bakan Yardımcısı Yelkenci'ye plaket takdim edilmesi ve fotoğraf çekimi ile sona erdi.
