MEB AKUB, afet ve acil durumlarda sahada görev yapan müdahale ekiplerine destek sağlamak üzere yapılandırılmış resmî bir birimdir. Bakanlığımızın merkez ve taşra teşkilatında görev yapan, AFAD tarafından yetkinlik eğitimleri verilmiş yaklaşık 10 bin personelden oluşan bu yapı, Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) ve Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) kapsamında görev yapmaktadır.
Bu çerçevede MEB AKUB, yalnızca afet anına odaklanan bir müdahale gücü olmanın ötesinde; afet öncesi hazırlık, afet sırası doğru davranış ve afet sonrası iyileştirme ile müdahale süreçlerinin tamamında aktif rol üstlenmektedir. Ekipler; deprem, sel, yangın ve diğer afetlerde arama, kurtarma ve tahliye faaliyetlerine destek sağlamakta, okul ve kurumlarda afet ve acil durum planlarının hazırlanmasını ve uygulanmasını koordine etmektedir.
Bunun yanı sıra öğretmen, öğrenci, veli ve personele yönelik Temel Afet Bilinci ve Afet Farkındalık Eğitimleri düzenlenmekte; okullarda tahliye, ikaz ve alarm tatbikatları planlanarak uygulamaya geçirilmektedir.
Afet sonrası süreçlerde ise MEB AKUB ekipleri; arama ve kurtarma, çadır kurma, barınma, lojistik destek ve koordinasyon çalışmalarında görev almaktadır. Bu çok yönlü görev alanı, MEB AKUB'u afetlere karşı bilinçlendirme ve afet yönetimi konularında önemli hale getirmektedir.
Bu yaklaşımın sahadaki en somut örneklerinden biri, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında ortaya konulmuştur. MEB AKUB ekipleri, yaklaşık 5 bin personel ile sahada aktif görev alarak arama ve kurtarma çalışmalarına destek vermiş; aynı zamanda eğitim altyapısının yeniden işler hâle getirilmesi sürecine önemli katkılar sunmuştur.
Akreditasyonla Güçlenen Operasyonel Kapasite
MEB AKUB'un afetlere müdahaledeki etkinliği, yürütülen akreditasyon çalışmalarıyla daha da güçlendirilmiştir. Bu kapsamda, 22 ilde görev yapan MEB AKUB ekipleri, afet ve acil durumlara müdahalede kullanılmak üzere çeşitli alanlarda akreditasyon belgelerine sahip hâle gelmiştir.
Akredite edilen ekipler; Kentsel Arama ve Kurtarma, Afetlerde Acil Barınma Hizmetleri ve Ayni Bağış Depo yönetimi ve Dağıtımı alanlarında yetkilendirilmiştir.
Söz konusu akreditasyonlar sayesinde MEB AKUB ekipleri, afet anında arama kurtarma faaliyetlerinden başlayarak barınma ve lojistik yönetimine kadar uzanan çok boyutlu bir müdahale kapasitesiyle sahada görev yapabilmektedir.
Önümüzdeki süreçte akreditasyon çalışmalarının daha fazla ilde tamamlanmasıyla birlikte, MEB AKUB'un ülke genelindeki operasyonel kapasitesinin daha da artırılması hedeflenmektedir.
Afet Bilincinin Geleceği: Genç MEB AKUB
MEB AKUB'un sahadaki gücü, genç kuşaklara yönelik çalışmalarla desteklenmektedir. Bu anlayış doğrultusunda hayata geçirilen Genç MEB AKUB, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ortaöğretim düzeyindeki öğrenciler için oluşturulmuş; afet bilinci, gönüllülük kültürü ve toplumsal sorumluluk anlayışını yaygınlaştırmayı amaçlayan öğrenci temelli bir yapılanmadır.
Genç MEB AKUB faaliyetleri, liselerde kurulan Afete Hazırlık Kulüpleri bünyesinde yürütülmekte; her okulda 9, 10, 11 ve 12. sınıflardan seçilen gönüllü öğrencilerden oluşan ekiplerle uygulanmaktadır. Bu sayede öğrenciler, afetlere karşı bilinçli ve hazırlıklı bireyler olarak yetiştirilmektedir.
Genç MEB AKUB gönüllüsü öğrenciler; yaşadıkları ilin afet risklerini öğrenmekte, deprem, yangın ve tahliye tatbikatlarına aktif olarak katılmakta, okul ve aile düzeyinde afet planlarının hazırlanmasına katkı sağlamaktadır. Ayrıca ilk yardım, yangın söndürme ve çadır kurma gibi temel afet becerilerini kazanarak gönüllülük faaliyetleri yoluyla toplumsal sorumluluk bilinci geliştirmektedir. 81 ilde toplam 11.987 Genç MEB AKUB gönüllüsü, afet bilincinin yaygınlaştırılmasına aktif katkı sunmaktadır.
Afetlere Hazır Nesiller İçin Bütüncül Yaklaşım
MEB AKUB ve Genç MEB AKUB çalışmalarıyla Millî Eğitim Bakanlığı; afetlere karşı yalnızca müdahale kapasitesini değil, aynı zamanda eğitim temelli, sürdürülebilir bir afet bilinci kültürünü de güçlendirmeyi hedeflemektedir.
Öğretmenlerden öğrencilere uzanan bu bütüncül yapı sayesinde, afetlere hazırlıklı bireylerin yetiştirilmesi ve toplum genelinde farkındalığın kalıcı hâle getirilmesi amaçlanmaktadır.
