Modernitenin kurtuluş vaadi, arka planda sömürgeci bir mekanizmayı işletir; bu mekanizma toprakla birlikte, zihinleri ve bilgiyi de belirli merkezlerin kontrolüne hapseder. Batı-merkezci metodolojinin sınırlarını aşarak bilgi üretmek, sosyal bilimlerin bugün en çok tartıştığı gündemlerden biri.
Toprakların işgali sona erse bile, zihinlerdeki sömürgeci yapılar varlığını sürdürür. Gerçek özgürleşme, bilginin nereden ve kimin için üretildiğini sorgulamakla başlar.
Dekolonyal teorinin kurucu isimlerinden biri olarak kabul edilen Arjantinli gösterge bilimci ve edebiyat kuramcısı Mignolo’ya göre; evrensellik iddiası, yerel hafızaları ve farklı bilgi üretim biçimlerini sessizliğe gömer. Dünya, tek bir anlatının tahakkümü yerine çok sesli bir yapıya muhtaçtır.
Çoklu evrensellik (pluriversality), farklı dünyaların bir arada var olabildiği bir geleceği temsil eder. Mignolo, güç odaklarının dayattığı konsensüsler yerine toplumun içinden yükselen yatay ittifakların (horizontal coalitions) bu geleceği mümkün kıldığını ifade eder.
