Memur-Sen ve İLC Genel Başkanı Ali Yalçın, COP31 İklim Diplomasisi Akademisi’nde gerçekleştirdiği sunumda yeşil ve dijital dönüşümün çalışma hayatına etkilerini, adil geçişin önemini ve uluslararası sendikal hareketin sorumluluklarını değerlendirdi. Yalçın, dönüşümün merkezinde insan ve emeğin bulunması gerektiğini vurgulayarak, çalışanların ve toplumun da bu değişime hazırlaması gerektiğini söyledi.
Antalya’da 9 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen COP31 İklim Diplomasisi Akademisi’nde konuşan Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın, iklim değişikliği, çevresel sorunlar ve teknolojik gelişmelerin ekonomileri, üretim biçimlerini ve çalışma hayatını yeniden şekillendirdiğini belirtti. Yeşil dönüşümün yalnızca karbon emisyonlarının azaltılması ve yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle sınırlı değerlendirilemeyeceğini ifade eden Yalçın, sürecin sosyal sonuçlarının ve çalışanların geleceğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Yalçın: Dönüşümün merkezinde insan olmalıdır
Yeşil dönüşümün milyonlarca insanın işini, gelirini, mesleğini ve geleceğini doğrudan ilgilendirdiğine dikkat çeken Genel Başkan Yalçın, dönüşümün ekonomik ve teknolojik boyutları kadar sosyal sonuçlarının da değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Yeşil dönüşüm, sadece karbon emisyonlarının azaltılması veya yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle sınırlı değildir. Konuya sadece bu açıdan bakarsak insanı ve emeği ıskalamış oluruz. Çünkü yeşil dönüşüm aynı zamanda milyonlarca insanın işini, gelirini, mesleğini ve geleceğini doğrudan ilgilendirmektedir” ifadelerini kullandı.
Yeşil dönüşümün çalışma hayatında iki temel değişimi beraberinde getirdiğini kaydeden Yalçın, yeni istihdam alanlarının ortaya çıktığını, mevcut mesleklerin gerektirdiği bilgi ve becerilerin değiştiğini dile getirdi. Yeni teknolojilere yatırım yapılırken insan kaynağının da bu sürece hazırlanması gerektiğini belirten Yalçın, yeşil ve dijital dönüşümün birlikte ilerlediği ikiz dönüşüm sürecinin toplumsal eşitsizlikleri derinleştirmemesi gerektiğini söyledi.
Ali Yalçın, teknolojik gelişmelerin üretimi ve verimliliği artırabileceğini ancak bu kazanımların çalışanların gelirlerine ve yaşam koşullarına yansımaması hâlinde yeni eşitsizliklerin ortaya çıkacağını belirterek, “Bizim yaklaşımımız açık: Yeşil ve dijital dönüşüm, sosyal dönüşümle tamamlanmalıdır. Çünkü mesele sadece ekonomiyi ve teknolojiyi dönüştürmek değil, çalışanları ve toplumu da bu değişime hazırlamaktır” dedi.
Çalışanlara nitelikli eğitim imkânı sunulmalı
Adil geçişin, çevresel açıdan sürdürülebilir bir ekonomiye geçilirken çalışanların haklarının, istihdam imkânlarının ve sosyal güvencelerinin korunmasını esas aldığını belirten Yalçın, bu yaklaşımın yalnızca işini kaybeden çalışanlara yeni iş bulmaktan ibaret olmadığını vurguladı. Dönüşümün ekonomik ve sosyal sonuçlarının daha planlama aşamasında değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yalçın, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün adil geçiş yaklaşımının bu konuda önemli bir çerçeve sunduğunu kaydetti.
Adil geçişin dört temel unsuruna dikkat çeken Ali Yalçın, bunları iş ve gelir güvencesi, mesleki eğitim ve beceri geliştirme, sosyal koruma ve sosyal diyalog olarak sıraladı. Çalışanların yeni sektörlere uyum sağlayabilmesi için nitelikli eğitim imkânlarının sunulması, gelir kayıplarına karşı güçlü koruma mekanizmalarının oluşturulması ve sendikaların karar alma süreçlerine dâhil edilmesi gerektiğini belirtti.
Sendikalar karar alma süreçlerinde yer almalı
Sosyal diyaloğun dönemsel toplantılardan ve görüş alışverişlerinden ibaret görülmemesi gerektiğini vurgulayan Ali Yalçın, çalışanların kendilerini ilgilendiren kararlara etkili biçimde katılmasının önemine işaret etti. Sendikaların çalışma hayatındaki değişimleri önceden analiz eden, araştırma ve geliştirme kapasitesini güçlendiren ve çözüm önerileri üreten yapılar olması gerektiğini belirterek, “Sosyal diyalog, sadece görüş almak değil, çalışanların karar alma süreçlerine etkili katılımını sağlamaktır. Çünkü çalışma hayatındaki değişimin sonuçlarını en yakından bilenler arasında çalışanlar bulunuyor. Sendikalar da bu bilgi ve deneyimi ortak taleplere, çözüm önerilerine ve politikalara dönüştürebilir” diye konuştu.
Kamu otoriteleri, işverenler, eğitim kurumları ve sendikaların ortak sorumluluk taşıdığını belirten Yalçın, iklim politikalarının hazırlanmasından sektörel dönüşüm planlarının uygulanmasına kadar bütün aşamalarda sendikaların sürece dâhil edilmesi gerektiğini ifade etti. Memur-Sen olarak adil geçişin güçlü bir sosyal diyalogla desteklenmesini önemsediklerini kaydeden Yalçın, çalışanların katılımıyla hazırlanan politikaların toplumsal karşılığının ve uygulanabilirliğinin daha güçlü olacağını dile getirdi.
Yalçın: Tarım ve kırsal kalkınma yeşil dönüşümün parçasıdır
Yeşil dönüşümün yalnızca sanayi, teknoloji ve enerji politikaları üzerinden ele alınamayacağını belirten Yalçın, tarımın, kırsal kalkınmanın ve gıda güvenliğinin de sürdürülebilir geleceğin temel unsurları arasında bulunduğunu söyledi. Son 30-40 yılda uygulanan şehirleşme politikalarının ve plansız yapılaşmanın doğal alanlar üzerindeki etkilerine dikkat çeken Yalçın, verimli tarım arazilerinin korunması ve üreticinin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını, aynı zamanda gıda güvenliğinin, kırsal istihdamın ve toplumun geleceğinin temel unsurlarından biri olduğunu ifade eden Yalçın, küçük çiftçilerin üretimlerini sürdürebilmelerinin önemine değinerek, “Bizim için gerçek bir yeşil dönüşüm, sadece şehirleri daha yeşil hâle getirmek değildir. Toprağı korumak, üreticiyi desteklemek ve kırsal yaşamın geleceğini de güvence altına almaktır” diye konuştu.
Kamu çalışanları iklim krizinin etkilerini doğrudan yaşıyor
Yeşil dönüşümün başarısının güçlü kamu kurumlarına ve nitelikli kamu çalışanlarına bağlı olduğunu belirten Yalçın; “Kamu hizmetleri krizler karşısında toplumun en önemli güvencelerinden biridir. Pandemi sürecinde güçlü kamu hizmetlerinin önemi açıkça görüldü, iklim krizi karşısında da kamu çalışanları önemli sorumluluklar üstlendi. Orman çalışanları artan sıcaklıklar, kuraklık ve yangın riskleriyle; afet ve acil durum çalışanlarının sel, yangın ve aşırı hava olaylarıyla; sağlık çalışanları ise sıcak hava dalgaları, hava kirliliği ve iklim kaynaklı hastalıklarla mücadele ediyor. Çalışanların iş yükü ve mesleki riskleri giderek artıyor. Bu süreçte iş sağlığı ve güvenliğinin iklim koşulları dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi gerekiyor. Riskli alanlarda çalışan personelin sayısının ve teknik donanımının güçlendirilmesi, koruyucu ekipmanların sağlanması, çalışma ve dinlenme sürelerinin düzenlenmesi gerekiyor. Yeşil becerilerin geliştirilmesi, mesleki eğitim ve yaşam boyu öğrenmenin de dönüşüm politikalarının temel unsurları arasında yer alması gerekiyor. İklim krizine karşı toplumu koruyan çalışanları da korumak zorundayız. Güçlü kamu hizmetleri, güvenli çalışma koşulları ve nitelikli insan kaynağı olmadan başarılı bir yeşil dönüşüm gerçekleştiremeyiz” dedi.
Yeşil dönüşüm yeni bağımlılıklar oluşturmamalı
İklim adaletinin uluslararası boyutuna da değinen Genel Başkan Yalçın, ülkelerin iklim değişikliği karşısındaki tarihsel sorumluluklarının, ekonomik kapasitelerinin ve mücadele imkânlarının aynı olmadığını belirtti. Sanayileşmiş ülkelerin tarihsel emisyon sorumluluklarına karşılık gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğinin ağır sonuçlarıyla daha sınırlı ekonomik ve teknolojik imkânlarla mücadele etmek zorunda kaldığını ifade etti.
Özellikle Afrika, Asya ve Latin Amerika'daki ülkelerin yeşil teknolojiler için kritik hammaddelerin üretiminde önemli rol oynadığını belirten Yalçın, bu kaynakların çıkarılması sırasında çalışanların haklarının ve yerel toplumların çıkarlarının korunması gerektiğini söyledi. Yeşil dönüşümün yeni bağımlılıklar oluşturmak yerine teknolojiye erişim, nitelikli istihdam ve yerel kalkınma fırsatları sunması gerektiğini vurgulayan Yalçın, adil iklim finansmanı, teknoloji transferi ve yerel üretim kapasitesinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti.
İklim krizinin yoksulluk, ekonomik eşitsizlikler, savaşlar ve insani krizlerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini kaydeden Yalçın, çatışmaların su ve enerji altyapılarını, tarımsal üretimi, sağlık hizmetlerini ve güvenli barınma imkânlarını ağır biçimde etkilediğini ifade etti.
Yalçın, Gazze'deki insani ve çevresel yıkıma dikkat çekti
Sözlerinin devamında Gazze'de yaşananların iklim adaleti ve insan hakkı tartışmaları açısından da dikkate alınması gerektiğini belirten Yalçın, savaşın yalnızca binaları değil, insanların yaşamını sürdürmesini sağlayan temel altyapıları da tahrip ettiğini söyledi. Su ve kanalizasyon sistemlerinin, tarım alanlarının ve sağlık hizmetlerinin ağır zarar gördüğünü, ortaya çıkan enkaz ve atıkların uzun vadeli çevresel ve halk sağlığı riskleri oluşturduğunu kaydetti.
Gazze'deki yıkımın iklim değişikliğinden değil, savaşın doğrudan sonuçlarından kaynaklandığını belirten Yalçın, bu yıkımın toplumların çevresel risklere karşı korunmasını da zorlaştırdığına dikkat çekerek “Çevreyi korumak, insanın yaşam hakkını ve geleceğini korumaktan ayrı düşünülemez. Sürdürülebilir bir gelecekten söz ediyorsak insanların temiz suya, gıdaya, sağlık hizmetlerine, güvenli barınmaya ve sağlıklı bir çevrede yaşama hakkını da savunmalıyız” şeklinde konuştu.
Memur-Sen ve Uluslararası Emek Konfederasyonu olarak Gazze'de yaşanan insani ve çevresel yıkıma dikkat çekmeyi önemli bir sorumluluk olarak gördüklerini belirten Yalçın, küresel sorunların uluslararası dayanışmayla çözülebileceğini ifade etti.
Sendikal mücadelenin ulusal düzeyde güçlü olmasının yanında uluslararası dayanışmayla da desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Ali Yalçın, 2016 yılından bu yana 150'den fazla ülkede 350 sendikal konfederasyonla temas kurduklarını, farklı ülkelerden 2 binden fazla sendikacıyı Türkiye'de ağırladıklarını kaydetti.
“ILC, 30 milyondan fazla çalışanı temsil ediyor”
Uluslararası sendikal hareketin daha kapsayıcı bir yapıya kavuşması amacıyla farklı ülkelerden konfederasyonlarla yürütülen görüşmeler sonucunda ortak bir irade ortaya çıktığını belirten Ali Yalçın, Uluslararası Emek Konfederasyonu'nun (ILC) 21 Ekim 2022 tarihinde İstanbul'da “Adil Bir Dünya İçin” anlayışıyla kurulduğunu hatırlattı.
ILC'nin bugün 26 ülkeden 37 sendikal konfederasyonun üye olduğu ve 30 milyondan fazla çalışanı temsil eden uluslararası bir emek örgütü olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü belirten Genel Başkan Ali Yalçın, “Özellikle Afrika ve Latin Amerika'daki sendikal örgütlerden yeni üyelik başvuruları alıyoruz. Bu başvuruları kurumsal süreçlerimiz çerçevesinde değerlendiriyor, sonuçlarını ILC'nin ikinci kongresinde paylaşmayı planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
ILC'nin gücünün yalnızca üye sayısından değil, üyeleri arasında oluşturduğu eşitlik, güven ve ortak hareket etme iradesinden kaynaklandığını vurgulayan Ali Yalçın, iklim değişikliği, dijital dönüşüm ve çalışma hayatının geleceği gibi küresel meseleler karşısında emeğin ortak bir sese ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Yalçın, konuşmasını “Yaşasın Emek, Yaşasın Adalet” sözleriyle tamamladı.
