Önce zihinlerinde smaç yaptılar, sonra dünya şampiyonu oldular
- NÖROM ve Gazi Üniversitesinin ortak çalışmasında, Ankara TVF Spor Lisesi Erkek Voleybol Takımı’na 6 hafta boyunca zihinsel antrenman yaptırıldı
- Sporcular, fiziksel antrenmana ek olarak smaç ve servis hareketlerini gerçekleştirmeden zihinlerinde canlandırarak antrenman yaptı
- Zihinsel antrenman sonrasında beynin smaç ve serviste kullanılan el ve kol hareketleriyle ilişkili bölgelerinde aktivasyonun arttığı görüldü
- Araştırmaya katılan takım, çalışmanın ardından Çin’de düzenlenen Dünya Liseler Arası Voleybol Şampiyonası’nda dünya şampiyonu oldu
5 Ekim 2026
Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) ve Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinin ortak çalışmasında, Ankara TVF Spor Lisesi Voleybol Takımı altı hafta boyunca zihinsel antrenman yaptı. Çalışmaya katılan takım, Çin’de düzenlenen Dünya Liseler Arası Voleybol Şampiyonası’nda dünya şampiyonu oldu.
TVF Spor Lisesi Erkek Voleybol Takımı, yaklaşık bir yıl önce gerçekleştirilen araştırma kapsamında altı hafta boyunca haftada üç kez, fiziksel antrenmanlarının ardından zihinsel antrenman yaptı. Sporcular, antrenörlerinin hazırladığı ses kayıtlarını dinleyerek salonun kokusunu, kalabalığını ve gürültüsünü zihinlerinde canlandırdı. Ardından ayakların konumundan yükselmeye, kolların hareketinden topa vurmaya kadar smaç ve servis hareketlerinin tüm aşamalarını fiziksel olarak gerçekleştirmeden zihinsel olarak tekrar etti.
Antrenman öncesinde ve sonrasında NÖROM’da fNIRS yöntemiyle beyin kayıtları alınan sporcuların, altı haftalık çalışma sonrasında smaç ve servis hareketlerinde kullanılan el ve kol hareketleriyle ilişkili beyin bölgelerinde aktivasyonun arttığı belirlendi. Araştırmada ayrıca zihinsel olarak tekrarlanan hareketin, harekete özgü beyin bölgelerinde yeniden yapılanmayla ilişkili değişim oluşturduğu Türkiye’de fNIRS yöntemiyle ilk kez gösterildi.
- Zihinsel antrenman sporcunun müsabakada odaklanmasını kolaylaştırıyor
Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özlem Orhan, spor performansında fiziksel antrenmanın yanı sıra dikkat, reaksiyon, odaklanma ve motor kontrol gibi nörobilişsel süreçlerin de önemli rol oynadığını söyledi.
Çalışmanın kendi sporculuk deneyiminden yola çıkarak şekillendiğini belirten Orhan, “Spor yaparken zamanında antrenörlerimiz bize hep sahanın kenarından ‘odaklan, konsantre ol’ diye seslenirlerdi. Nasıl odaklanacağımızı bilemezdik. Zaten fiziksel olarak antrenman yapıyor sporcular, buna bir de zihinsel süreçleri dahil ettik.” dedi. Orhan, “Bu imgeleme çalışmaları sporcuların o performansı daha öncesinde deneyimlemesini sağlıyor ve sporcu sahaya çıktığı zaman her şeyiyle hazır hale geliyor.” ifadelerini kullandı.
- Altı haftalık zihinsel antrenmanın ardından dünya şampiyonluğu
Araştırmaya katılan öğrenciler, altı haftalık zihinsel antrenman sürecinin ardından Uluslararası Okul Sporları Federasyonu (ISF) tarafından Çin’de düzenlenen Dünya Liseler Arası Voleybol Şampiyonası’na katıldı. Finalde Yunanistan’ı mağlup eden takım dünya şampiyonu oldu.
Bu yaz liseden mezun olan sporculardan Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Antrenörlük Bölümü’nü kazanan Tevfik Bulak, süreçte servis, defans, hücum ve smaç hareketlerini zihinsel olarak canlandırdıklarını belirterek, “Zihin antrenmanı bizim başarıya giden yolumuza çok katkı sağladı. İnanmak zaten başarmanın yarısıdır.” dedi.
- Antrenörün sesi zihinlerinde antrenman yaptırdı
Hacettepe Üniversitesi Antrenörlük Bölümü’ne giren Tarık Erginay, antrenörlerinin ses kaydında hareketin ayrıntılarını zihinde canlandırmalarını sağlayan yönlendirmeler bulunduğunu anlattı. Erginay, “Yaptığın her adımı hisset. Sahaya bastın, ayaklarının altını iyi hisset, ayakkabını hisset, kaslarının gerginliğini hisset, kolunu açtığını hisset gibi terimler kullanıyordu.” ifadelerini kullandı.
Erginay, zihinsel antrenmanın kendilerine özgüven kazandırdığını ve saha içindeki hata oranlarını azalttığını düşündüğünü söyledi.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Antrenörlük Bölümü öğrencisi Ömer Taha Doğru da “Antrenörümüzün bir ses kaydı vardı. Bize kaslarınızı hissedin, adımınızı hissedin, attığınız servisi, servisi nereye atmak istediğinizi hissedin diyordu. Biz de kulaklıkla dinliyor, gözümüzü kapatıp zihnimizde canlandırmaya çalışıyorduk. Bu da sahada etkili oldu.” diye konuştu.
- Harekete özgü beyin aktivasyonundaki değişim Türkiye’de fNIRS ile ilk kez gösterildi
Yükseköğretim Yürütme Kurulu Üyesi ve Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Hayrunnisa Bolay Belen, zihinsel antrenmanın fiziksel antrenmana önemli katkı sağlayabileceğini belirterek, zihinde tekrarlanan hareketin beynin o eyleme özgü bölgelerinde yeniden yapılanmayı desteklediğini söyledi.
Belen, kişinin bir hareketi zihninde tekrarlaması hâlinde beynin o harekete özgü bölgelerinin devreye girdiğini, bu bölgeler arasındaki bağlantısallığın artmasıyla beynin eyleme daha hazır hâle geldiğini ifade etti.
Belen, bu sürecin beynin yeniden şekillenmesi ve yeniden organizasyonu olarak tanımlanabileceğini kaydetti. Pilot çalışmanın daha büyük gruplarla ve farklı spor branşlarında sürdürülmesinin planlandığını belirten Belen, yöntemin sporun yanı sıra rehabilitasyon süreçlerine de uyarlanabileceğini söyledi.
- Smaç ve serviste kullanılan hareketlerle ilişkili beyin bölgelerinde aktivasyon güçlendi
NÖROM araştırmacısı Dr. Öğr. Üyesi Merve Sevgi İnce, sporcuların altı hafta boyunca haftada üç gün kendi antrenörlerinin ses kayıtları eşliğinde zihinsel antrenman yaptığını, öncesinde ve sonrasında ise fNIRS ile beyin kayıtlarının alındığını söyledi.
İnce, “6 haftalık antrenman sonrasında beyinde, tam olarak hareketle ilgili olan bölgede, voleybolcularımızın çalıştığı smaç ve servise özel olan kol ve el bölgesinde aktivasyonların güçlendiğini tespit ettik.” dedi.
Çalışmanın farkının aktivasyonun anatomik olarak hangi bölgeye özgü olduğunun ortaya konması olduğunu belirten İnce, daha önceki çalışmalarda beyindeki genel aktivasyon artışının tespit edildiğini, bu çalışmada ise artışın el ve kol hareketleriyle ilişkili bölgelerde gerçekleştiğinin gösterildiğini ifade etti.
- Yükseköğretim Kurulunun başarıyı ödüllendirdiği sistemle üniversiteye yerleştiler
Dünya şampiyonluğu elde eden sporcuların bir bölümü, başarılarının ardından Yükseköğretim Kurulu tarafından sağlanan özel kontenjan kapsamında üniversitelere yerleşti.
TVF Spor Lisesi Müdürü Mehmet Tuna, öğrencilerin sportif gelişimlerinin yanı sıra bilişsel gelişimlerine de önem verdiklerini belirterek, Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi ve NÖROM ile yürütülen çalışmaya yaklaşık 60 öğrencinin ve dünya şampiyonu olan grubun katıldığını söyledi.
Yükseköğretim Kurulu tarafından başarılı sporculara sağlanan üniversiteye yerleşme imkânının öğrenciler için önemli bir motivasyon olduğunu belirten Tuna, “Dünya şampiyonu ve dünya üçüncüsü olan çocuklarımız, Yükseköğretim Kurulunun başarıyı ödüllendirdiği sistemle üniversiteye yerleştiler. Biz bu çocuklara bunun madalyadan da öte bir ödül olduğunu anlattık.” diye konuştu.
Güncelleme Tarihi: 05.10.2026
Resimler
