Sosyal medyadaki “beğeni” butonları, genç yetişkinlerin psikolojik iyi oluşunu ne ölçüde şekillendiriyor? Dünyadan Araştırma Gündemi’nin yeni sayısında, dijital dünyadaki sosyal onayın ve az beğeni almanın yarattığı duygusal etkileri inceleyen güncel bir çalışmayı ele alıyoruz. Araştırma, dijital dışlanma hissinin, utangaçlık ve siber mağduriyet gibi bireysel faktörlerle birleştiğinde öz saygı ve yalnızlık düzeyleri üzerinde nasıl belirleyici olduğunu ele alıyor. Eğitim ve toplum araştırmalarında dünyadaki güncel tartışmaları yakından takip etmek için Dünyadan Araştırma Gündemi’ni profilimizdeki bağlantıdan okuyabilirsiniz. https://enstitusosyal.org/yayinlarimiz/dunyadan-arastirma-gundemi/mayis-2026-dunyadan-arastirma-gundemi
Yeni Nesil Onay Mekanizması: Beğeniler: Sosyal medyada alınan “beğeniler” sıradan birer etkileşim olmanın ötesine geçerek genç yetişkinler için temel birer sosyal onay aracına dönüşüyor. Akran geri bildirimlerinin ve bu onay mekanizmalarının yetersiz kalması ise bireylerde yalnızlık hissini tetiklerken öz saygı üzerinde doğrudan zedeleyici bir rol oynuyor.
Dijital Dışlanma ve Azalan Öz Saygı: Kanada’da 981 üniversite öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilen deneysel çalışmada*, sosyal medya simülasyonunda akranlarına kıyasla daha az beğeni alan gençlerin öz saygılarında keskin bir düşüş yaşandığı görülüyor. Dijital platformlarda geri planda kalma hissi, bireylerin neşe ve mutluluk gibi olumlu duygularını azaltırken aidiyet hislerini ve hayata dair motivasyonlarını da zayıflatıyor. *Kaynak: Xiao, B., Parent, N., Coplan, R. J. & Shapka, J. D. (2025). How Do Young Adults Feel About Receiving “Likes” on Social Media? The Moderating Role of Shyness and Cybervictimization. Emerging Adulthood, 13(6), 1347-1358.
Dijital Dünyada Utangaçlık Faktörü: Sosyal ortamlarda çekingen olan bireyler, dijital dünyadaki olumlu geri bildirimlere çok daha hassas yaklaşıyor. Araştırma, yüksek utangaçlık düzeyine sahip gençlerin daha fazla beğeni aldıklarında yalnızlık hislerinin çok daha hızlı azaldığını ve varoluşsal olarak kendilerini daha güvende hissettiklerini ortaya koyuyor.
Dijital Refah ve Bireysel Hassasiyetler: Yetersiz etkileşimin yarattığı psikolojik yükü hafifletmek, gençlerin içe kapanıklık ve utangaçlık gibi kişisel özelliklerini göz önünde bulunduran psikolojik destek mekanizmalarıyla mümkün oluyor. Gençlerin dijital refahını korumak, sadece ekran süresini kısıtlamanın ötesinde, bu hassas karakter yapılarına uygun rehberlik ve pedagojik müdahaleler gerektiriyor.
