Türk Eğitim-Sen ve Uluslararası Avrasya Eğitim Sendikaları Birliği (UAESEB) tarafından düzenlenen 6. Uluslararası Türk Dünyası Eğitim Bilimleri ve Sosyal Bilimler Kongresi, 19-22.11.2026 tarihleri arasında Antalya’da yapıldı.

2026 yılının, UNESCO tarafından Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümü dolayısıyla “Anma ve Kutlama Yılı” ilan edilmesi vesilesiyle Şeyh Edebali anısına düzenlenen kongreye; Türk Eğitim-Sen ve UAESEB Genel Başkanı Talip Geylan, Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öcal Oğuz, UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Üyesi Prof. Dr. Ali Yakıcı, MHP Genel Başkan Başdanışmanı ve İsmail Gaspıralı Dış Politika Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Esma Özdaşlı, Türk Eğitim-Sen Genel Merkez yöneticileri, UAESEB Genel Sekreteri, UAESEB’e üye kuruluşların temsilcileri, bir önceki dönem Gazi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Yıldız, Hacı Bayram Veli Üniversitesi Genel Sekreteri Naci Sarıaslan, Marmara Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sabahat Deniz, Hacı Bayram Veli Üniversitesi Finansal Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Haşim Özüdoğru ile başta Türk dünyası olmak üzere yurt içinden ve yurt dışından çok sayıda seçkin davetli konuşmacı ve bilim insanı katıldı.

Kongremizde Türk dünyasının ve küremizin 46 farklı ülkesinde yaşayan bilim insanını bir araya getirirken; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Rusya, Malezya, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, Saha (Yakut) Cumhuriyeti, Çuvaşistan, Tataristan, Irak, Suriye, Gürcistan, Moldova (Gagauz Yeri), Ukrayna, Macaristan, Bulgaristan, Sırbistan, Romanya, ABD, Kanada, İtalya, Finlandiya, Almanya, Hollanda, Fransa, Polonya, Kosova, Karadağ, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Mısır, Yemen, İran, Gana, Gabon, Ürdün, Suudi Arabistan, Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Filistin, Cezayir ve Afganistan’dan toplamda 1048 bildiri kabul edildi. Kongremize toplam 1327 farklı bilim ve kültür insanı katıldı.

Kongremiz Genel Başkanımız Talip Geylan’ın açılış konuşmasıyla başladı.

Kongremiz, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Ardından Türk Eğitim-Sen ve UAESEB Genel Başkanı Talip Geylan açılış konuşmasını yaptı. Genel Başkanımızın konuşmasının ardından Azerbaycan İlim ve Tahsil İşçileri Hemkarlar İttifakı Genel Başkan Yardımcısı Mirza Caferzade, Kırgızistan Cumhuriyeti Eğitim ve Bilim Çalışanları Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Aybek Kudaykulov, Kazakistan Eğitim, Bilim ve Yükseköğretim Çalışanları Sendikası Hukuk Bölümü Başkanı Reyhan Kıdırbayeva, Kosova Türk Öğretmenler Derneği Başkanı Akif Koro, Kuzey Makedonya Türk Öğretmenler Derneği Başkanı Vildan Davtovska ile Romanya Demokrat Türk Birliği Eğitim Komisyonu Başkanı ve Romanya Türk Tatar Kökenli Öğretmenler Derneği Başkan Vekili Vildan Bormambet konuşmalarını gerçekleştirdi.

Kongremiz Şeyh Edebali’nin düşünce mirasının uluslararası bilim çevrelerinde daha iyi anlaşılmasına katkılar sunacaktır.

Genel Başkanımız Talip Geylan konuşmasında bu yıl kongremizi, Türk tarihinin ve medeniyetimizin müstesna şahsiyetlerinden Şeyh Edebali’nin vefatının 700. yıl dönümüne ithaf ettiklerini belirterek, “Şeyh Edebali, Osmanlı Devleti’nin kuruluş döneminde ilmi, irfanı ve hikmetiyle öne çıkan; devlet yönetiminde adaleti, insan ilişkilerinde ahlakı ve toplumsal hayatta kardeşliği esas alan büyük bir gönül ve düşünce insanıdır. Ona atfedilen ‘İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.’ sözü, yalnızca bir devlet yönetimi anlayışını değil, insanı merkeze alan büyük bir medeniyet tasavvurunu ifade etmektedir. Bu söz, devletin gücünün insanın huzuruyla, toplumun dirliğinin adaletle, milletin geleceğinin ise ilim ve ahlakla mümkün olacağını hatırlatmaktadır. Şeyh Edebali’nin öğütlerinde sabır vardır, hoşgörü vardır, merhamet vardır, liyakat ve adalet vardır. Her şeyden önemlisi, insanın değerini bilen ve devletin bekasını insanın huzurunda gören bir anlayış vardır. Bugün de gerek eğitim sistemimizin gerek üniversitelerimizin gerekse kamu yönetimimizin en fazla ihtiyaç duyduğu değerler bunlardır. İnanıyorum ki Şeyh Edebali’nin anılması vesilesiyle gerçekleştirilen bu kongre de onun düşünce mirasının uluslararası bilim çevrelerinde daha iyi anlaşılmasına katkılar sunacaktır.” dedi.

Ortak alfabe ve bilimsel iş birliği çalışmalarının destekçisi olmaya ve bu bakışla eserler hazırlamaya devam edeceğiz.

Dilin, milletlerin hafızası, kültürü, düşünce dünyası, kimliği olduğunu vurgulayan Geylan, ortak Türk alfabesinin kabul edilmesini çok kıymetli bulduklarını belirtti. Geylan, “Türk dünyasının birbirini daha kolay anlaması ve ortak kültürel üretimin geliştirilmesi bakımından tarihî bir adımdır. Bu bakımdan Türk Dil Kurumumuzun, ortak terim bankası, Türkçenin derlem sözlüğü gibi onlarca büyük çalışmalarının yanında Türk dünyasının ilgili kurum ve kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü ortak Türk alfabesi çalışmalarını çok kıymetli buluyoruz. 1926’da Bakü’de yakılan ateş 2024 Yılında 34 harflik Ortak Türk Alfabesi’nin kabul edilmesi ile başka bir evreye geçmiştir. Türk dünyasının birbirini daha kolay anlaması ve ortak kültürel üretimin geliştirilmesi bakımından tarihî bir adımdır. Bu çalışma, yalnızca harflerin ortaklaştırılması değildir. Aynı zamanda Türk dünyasının bilimsel yayınlarının karşılıklı okunabilmesi, edebî eserlerin daha geniş kitlelere ulaşabilmesi ve akademisyenlerimizin ortak çalışmalar geliştirebilmesi için önemli bir imkândır. İstiyoruz ki Kazakistan’da yazılan bir bilimsel eser Türkiye’de, Azerbaycan’da yayımlanan bir kitap Kırgızistan’da, Özbekistan’da gerçekleştirilen bir araştırma Türk dünyasının bütün üniversitelerinde daha kolay erişilebilir ve anlaşılabilir olsun. Türkçenin ve diğer Türk dillerinin bilim, teknoloji ve dijital dünyada daha güçlü biçimde yer almasını sağlayalım. Bu vesileyle Türk Dil Kurumu Başkanımız Sayın Prof. Dr. Osman Mert’e Türk Dili’ne olan hizmetleri ve ortak alfabe çalışmalarına verdiği emek için teşekkür ediyor, bütün bilim insanlarımıza şükranlarımı sunuyorum. Türk Eğitim-Sen ve UAESEB olarak ortak alfabe, ortak akademik yayıncılık, karşılıklı çeviri ve bilimsel iş birliği çalışmalarının destekçisi olmaya ve bu bakışla eserler hazırlamaya devam edeceğiz” diye konuştu.

Güçlü Türk dünyası; güçlü Türkiye, güçlü bilim hayatı, nitelikli üretimle mümkün olabilir.

Türk dünyasının bilimsel geleceğinden söz ederken üniversitelerimizin önemine vurgu yapan Geylan, güçlü Türk dünyasının güçlü Türkiye, güçlü bilim hayatı, nitelikli üretimle mümkün olabileceğinin altını çizdi.

Geylan sözlerini şöyle sürdürdü: “Güçlü bir bilim hayatı, güçlü üniversitelerle mümkündür. Güçlü üniversiteler ise huzurlu, üretken, hakkı ve emeği korunan çalışanlarla mümkündür. Türk Eğitim-Sen olarak üniversitelerimizi akademik ve idari personeliyle bir bütün olarak görüyoruz.Üniversitelerimizin başarısını akademik personelimizin üretimi idari personelimizin emeği ve öğrencimizin kazanımı, ülkemizin refahından ayrı düşünemeyiz. Bu nedenle üniversite çalışanlarının tamamının mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi, liyakate dayalı bir yönetim anlayışının hâkim olması, kadroya atama, tayin, nakil, becayiş, görevde yükselme ve unvan değişikliği konularındaki sorunların çözülmesi, nepotizm yerine meritokrasinin hâkim olması için kararlılıkla mücadele ediyoruz.”

İnsanın emeğine değer vermeden, hakkını teslim etmeden, liyakati ve adaleti hâkim kılmadan güçlü kurumlar inşa edemeyiz.

Kamu çalışanlarının sendikal haklarının alınması dahi 10 yılı aşkın bir sürede yasal zemine kavuştuğunu belirten Geylan, maaşlar karşılığında alınan banka promosyonların da uzun bir mücadele sonucunda neticelendiğini kaydetti. Geylan, “Önce bunun belli bir kısmı kamu çalışanına dağıtırken verilen mücadele ve toplu sözleşme kararları ile tamamı kamu çalışanlarının olmuştur. Mütevazi olmaya gerek görmeden söylüyoruz, bütün kamu çalışanlarının almış olduğu maaş promosyonlarında Türk Eğitim Sen ve Türkiye Kamu-Sen’in mücadelesinin imzası vardır” dedi.

Geylan, idari personelin tayin nakil hakkına kavuşabilmesi için çıktıkları yolda şimdilik becayiş hakkı gibi bir kazanım elde edilse de tayin, nakil, aile birliği gibi taleplerinin tamamı karşılana kadar mücadelelerine devam edeceklerini belirterek, “Sendikamız bünyesinde kendi becayiş sitemimizi de kurarak arkadaşlarımızın taleplerini eşleştirip onlara destek olamaya çalışıyoruz.” ifadelerini kullandı.

Geylan konuşmasının devamında şunları kaydetti: “Akademik personelin kadro probleminin çözülmesi için defalarda yapmış olduğumuz girişimler neticesinde içerden yükselme talepleri ile kısmi rahatlama sağlanmış görünse de üniversite içi farklı birimlerde içerden yükselmelerde yine sıkıntılardın devam ettiği gözlemlenmektedir. Bu konuda bütün akademik personelimiz kadro ve istihdam güvencesine kavuşana kadar mücadelemizden geri adım atmayacağız.

İdari personellerimizin üniversite idari kadrolarında adalet, liyakat esasına göre yükseltilmesi ve atanması için verdiğimiz mücadeleler neticesinde görevde yükselme unvan değişikliği sınavlarının hem üniversitelerde hem de merkezi olarak yapılması konusunda mücadele verdik, başladığımız yere göre yol almış olsak da hala uygulamada görülen aksaklıkların devamı için süreci titizlikle takip ediyoruz. Sınavlara girecek üyelerimize TESAKADEMİ, ve hazırlık kitapları ile destek oluyoruz, mülakatlarda adaletin sağlanması için şeffaflık talebimizi ya da bütün personellerimize mülakatlarda 100 tam puan verilmesini talep ediyoruz.

Akademik teşvik, proje desteği, görevlendirme BAP ödenekleri konusunda akademik personellerimizin sorunlarını biliyor, bunların çözümü için çalışıyoruz. Akademik teşvik yönetmeliğinde yer alan yayınevi şartındaki çifte standart uygulamasını mahkeme yolu ile iptal ettirerek akademisyenlerimizin tekelleşen yayınevlerine mecbur bırakılmalarına engel oluyoruz.

13-b 4 maddesine göre yapılan keyfi görevlendirmeleri pek çok kez mahkeme kararı ile iptal ettirerek ben yaptım oldu anlayışının hizmet gerekliliği, personel rızası gibi mantık ve insani ilkeler dairesine taşınmasını yerleştirme çalışıyoruz.

Ancak hâlen çözüm bekleyen önemli meselelerimiz bulunmaktadır. Biz, üniversitelerimizin sorunlarına ortak akılla yaklaşılmasını, bütün çalışanların görüşlerinin dikkate alınmasını ve yükseköğretim sistemimizin ülkemizin bilimsel geleceğine uygun biçimde geliştirilmesini savunuyoruz. Bu kapsamda sizlerin görüşlerini anket ve çalıştaylar yoluyla da alarak görüşlerinizi çözüme dönüştürmeye devam ediyoruz.

Rektör seçimlerinin tekrar getirilmesini hatta bütün akademik ve idari personellerin de rektör seçiminde oy kullanmasını öneriyoruz.

Üniversite eğitim sisteminde yapılacak dönemsel ve içerikle ilgili düzenlemelerin aklı selim dahilinde Türk akademisi ile istişare edilerek yapılmasını öneriyoruz.

Eğitime hazırlık ödeneklerinin üniversite akademik ve idari personeline dönem başında ödenmesini talep ediyoruz.

Barınma imkânının zor olduğu bölgelerde lojman, çocuklu çalışanları için kreş, okul, sosyal tesis gibi hakların bütün üniversite çalışanlarına adil ve şeffaf olarak sunulmasını talep ediyoruz.

Şeyh Edebali’nin insanı merkeze alan anlayışından hareketle şunu özellikle ifade etmek istiyorum: İnsanın emeğine değer vermeden, hakkını teslim etmeden, liyakati ve adaleti hâkim kılmadan güçlü kurumlar inşa edemeyiz.

Türk Eğitim-Sen olarak akademik ve idari personelimizin haklarını savunmayı, üniversitelerimizin ve dolayısıyla ülkemizin geleceğine sahip çıkmak olarak görüyoruz. Bundan sonra da bütün eğitim çalışanlarımızın yanında olmaya, hak, hukuk, adalet ve liyakat temelinde mücadelemizi sürdürmeye devam edeceğiz.” Genel Başkanımız sözlerini “Ne mutlu Türk’üm diyene!” diyerek tamamladı.

Şeyh Edebali Açılış Oturumu gerçekleştirildi.

Bilişim Hukuku Eğitimi BTK Akademi’de yayında. Üstelik tamamen ücretsiz!
Bilişim Hukuku Eğitimi BTK Akademi’de yayında. Üstelik tamamen ücretsiz!
İçeriği Görüntüle

Kongremizin ilk oturumuna ve ana salonumuza “Şeyh Edebali” adı verildi. Protokol konuşmalarının ardından Şeyh Edebali Açılış Oturumu gerçekleştirildi. Marmara Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sabahat Deniz’in oturum başkanlığını yaptığı oturumda; UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Öcal Oğuz, “Şeyh Edebali Anma Yıldönümü Kabul Süreci UNESCO Türkiye Millî Komisyonu”; Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert, “Türk Dünyası’nın Geleceğine Yönelik Atılan Adımlar ve Ortak Türk Alfabesi”; UNESCO Türkiye Millî Komisyonu Komite Üyesi Prof. Dr. Ali Yakıcı, “Uluğ Türk’ten Şeyh Edebali’ye Edebî Otoritenin Siyasi İradeye Etkisi, İsmail Gaspıralı Dış Politika Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Esma Özdaşlı ise “Türk Dünyasının Birliği Yolunda Atılan Adımlar” başlıklı konuşmasında konuya ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

Şeyh Edebali Bilim Ödülü Takdim Edildi.

Kongremizde Genel Başkanımız Talip Geylan, Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert'e Türk Dili ve Türk Dünyası üzerine yürüttüğü çalışmalar ile Türkçeye yönelik hizmetleri; UNESCO Türk Milli Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Mehmet ÖCAL Oğuz'a da Türk milli kültürünün uluslararası kabulü, tescili ve tanıtılması adına UNESCO nezdindeki bilimsel çalışmalarıyla Türk kimliğine ve Türk kültürüne yaptığı katkılar dolayısıyla "Şeyh Edebali Bilim Ödülü" takdim etti.

“Türk Dünyasında Birlik: Ahmet Yesevi’den Şeyh Edebali’ye Düşünce Mirası ve İşbirliği” Paneli düzenlendi.

Kongrenin öğleden sonraki oturumunda, “Türk Dünyasında Birlik: Ahmet Yesevi’den Şeyh Edebali’ye Düşünce Mirası ve İş Birliği” başlıklı panel gerçekleştirildi. Prof. Dr. Temel Çalık’ın oturum başkanlığını yaptığı panelde; Prof. Dr. Musa Yıldız, “Türkistan’dan Anadolu’ya İlim, İrfan ve Ahlak: Yesevi’den Edebali’ye”; Prof. Dr. Mahmut Selvi, “Türk Eğitim Sisteminde Şeyh Edebali’nin Öğütlerinden Bugüne Yansımalar”; Prof. Dr. Mehmet Günay ise “Türk Dünyasının Birliğinde Spor: Türk Dünyası Ligleri ve Müsabakalar” başlıklı sunumlarıyla yer aldı.

Kongremizin oturumları Türk dünyasının zirve şahsiyetlerine ithaf edildi.

Kongremizde her oturum Türklüğün bugünlere gelmesine emek veren; milletimizin ve insanlığın ilim yolculuğunda iz bırakmış kıymetli Türk bilim insanları ile Türk büyüklerine, Türk dünyasına hizmet eden zirve şahsiyetlere ithaf edildi.
Oturumlarımız; Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Dede Korkut, Mehmet Emin Resulzade, Prof. Dr. Halil İnalcık, Prof. Dr. Erol Güngör, Cengiz Aytmatov, İsmail Gaspıralı, Rauf Denktaş, Aliya İzzet Begoviç, Prof. Dr. Hanefi Bostan, Dr. Necdet Koçak, Osman Batur, Numan Çelebicihan, Osman Gazi olarak adlandırıldı.

Her bir oturum Türk dünyasına, kültür, bilim ve eğitim hayatına hizmet veren tarihi şahsiyetler ile şehitlerimiz, öğretmenlik görevini icra ederken öğrencisi tarafından hunharca öldürülen, PKK terör örgütü tarafından katledilen şehit öğretmenlerimiz anısına düzenlendi. Haydar Aliyev, Dilaver Cebeci, Uluğ Bey, Ali Kuşçu, İbn-i Haldun, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Ziya Gökalp, Hüseyin Nihal Atsız, Arif Nihat Asya, Namık Kemal, Yahya Kemal Beyatlı, Kaşgarlı Mahmud, Halide Edip Adıvar, Prof. Dr. Oktay Sinanoğlu, Nasreddin Hoca, Ali Kuşçu, şehit öğretmenlerimiz Burçin Uysal, Muhammed Yıldız, Bayram-Yasemin Tekin, Aynur Sarı, Hanifi Çakallıoğlu, Aybüke Yalçın, Necmettin Yılmaz, Fatmanur Çelik, Neşe Alten anısına yapılan oturumlardan bazılarıdır.

“Türk Dünyasında Birlik: Ahmet Yesevi’den Şeyh Edebali’ye Düşünce Mirası ve İşbirliği Paneli” düzenlendi.

Kongremizde, “Türk Dünyasında Birlik: Ahmet Yesevi’den Şeyh Edebali’ye Düşünce Mirası ve İş Birliği” konulu bir panel de düzenlendi.

Oturum başkanlığını Prof. Dr. Muhammet Koçak’ın yaptığı panelde; Prof. Dr. Çelebi Uluyol, “Uluslararası Raporlardan Yerel Sınıflara: Eğitimde Yapay Zekâ Stratejileri”; Prof. Dr. İlhan Günbayı, “Yapay Zekânın Nitel Araştırmalarda Kullanılması”; Ayhan Geylani, “Şeyh Edebali’nin Öğütleri ve Devlet Yaklaşımı Açısından Millî Birlik ve Kardeşlik Projesi”; Kaya Kuzucu ise “Güzel Ahlak Mimarları: Edebali, Âşıklarımız ve Ozanlarımız” konularında konuşmalarını gerçekleştirdi.

Kongremiz ikinci gününde de bilimsel oturumlar ile devam etti.

Kongremizin ikinci gününde de bilimsel oturumlar tüm hızıyla devam etti. Kongre kapsamında gerçekleştirilen Osman Gazi Kapanış Oturumu, Prof. Dr. Ali Rıza Gökbunar’ın oturum başkanlığında düzenlendi. Oturumda Prof. Dr. Rabia Gökçen Kayabaşı, Prof. Dr. Ali Tilbe, Prof. Dr. Kutluk Kağan Sümer, Prof. Dr. Özer Karakayacı ve Prof. Dr. Hüseyin Kürşat Türkan konuşmacı olarak yer aldı.

Konuşmaların ardından Genel Sekreterimiz Selahattin Dolgun kıymetli akademisyenlerimize

plaketlerini takdim etti.

Kongremiz Türk Eğitim-Sen Genel Sekreteri Selahattin Dolgun’un kapanış konuşmasıyla sona erdi.